Foto: cc, via Flickr (NIAID)
wetenschap

AMC ontdekt proces dat hiv tegenhoudt

Willem van Ewijk,
7 december 2016 - 19:00

AMC-onderzoekers Carla Ribeiro en Theo Geijtenbeek hebben een eiwit ontdekt dat hiv-besmetting kan tegenhouden. Ze publiceerden hun onderzoek vandaag in Nature.

Ribeiro en Geijtenbeek onderzochten de cellen die als eerste in aanraking komen met hiv: huidcellen die Langerhanscellen worden genoemd. Deze cellen kunnen verhinderen dat het virus het lichaam binnendringt. Hoe ze dat precies deden was tot op heden niet bekend.

 

De onderzoekers ontdekten dat hier een eiwit voor verantwoordelijk is dat het virus door de ‘biologische versnipperaar’ haalt en daardoor vernietigt. Dit proces heet ‘autofagie’: cellen verpakken eiwitten in kleine blaasjes en breken die vervolgens af.

 

Dat cellen zichzelf schoon kunnen maken door autofagie was al bekend. De Japanner Yoshinori Ohsumi deed hier onderzoek naar en won er dit jaar de Nobelprijs voor de Geneeskunde mee. De AMC-onderzoekers hebben ontdekt hoe dit proces specifiek ook in de Langerhanscellen kan plaatsvinden en daarmee het hiv-virus kan afbreken.

 

Het ontdekte eiwit zit niet alleen in de Langerhanscellen, maar in alle cellen van het lichaam. Volgens het AMC is het nog toekomstmuziek, maar de ontdekking kan de basis zijn voor een behandelmethode waarmee ook die andere cellen het hiv-virus kunnen afbreken. De ‘biologische versnipperaar’ zou namelijk in andere cellen kunnen worden aangezet. Hoe dit proces verloopt wordt door Ribeiro en Geijtenbeek in hun artikel in Nature beschreven.

 

Genezing

Als het proces wordt aangezet kan het ook voor genezing bij besmette patiënten zorgen. Daarmee draagt het onderzoek niet alleen bij aan het voorkomen van besmetting, maar ook aan de ontwikkeling van een eventuele geneeswijze. ‘Dan hebben we het over de verre toekomst,’ zegt een woordvoerder van het AMC. Ook de onderzoekers zeggen dat er nog veel onderzoek nodig is om de therapieën te ontwikkelen.