Folia.nl weekblad

Weekgast Simone Buitendijk

^{foto Jeroen Oerlemans}

Simone Buitendijk (1958) is bijzonder hoogleraar Eerstelijns Verloskunde en Ketenzorg aan de Faculteit der Geneeskunde (AMC-UvA).  Zij spreekt op 12 maart 2010 om 14.30 uur haar oratie uit, getiteld De stem van vroede vrouwen.

Vrijdag 12 maart

Vanmorgen vroeg mocht  ik live op Radio 4 praten met een erg leuke journaliste over mijn boodschap dat vrouwen onnodig bang worden gemaakt voor de bevalling. Ik mocht ook nog een muziekstuk van eigen keuze laten draaien. Het werd pianomuziek van Bach.
Mijn oratie vanmiddag was fantastisch om te doen. Ik geloof dat mijn passie voor wat voor vrouwen belangrijk is rondom zwangerschap en bevalling en mijn pleidooi voor empowerement van vrouwen goed zijn overgekomen. Er is ook genoeg onderzoek dat ik kon aanhalen om mijn argumenten kracht bij te zetten. Waar ik vooral heel trots op ben is dat er heel  veel  verloskundigen waren die allemaal  enorm gemotiveerd zijn om aan de slag te gaan met onderzoek,  en erg blij zijn met de eerste leerstoel ‘eerstelijns verloskunde’.  Ik voelde me vandaag heel  tevreden,  heel  vereerd  en heel gemotiveerd om te blijven proberen de wereld voor vrouwen een beetje beter te maken.

Donderdag 11 maart
Grappig hoe lang herinneringen aan een geboorte levendig blijven.  De laatste dagen ga ik in gedachten vaak terug naar mijn eigen twee bevallingen, en zelfs naar de verhalen van mijn moeder over mijn geboorte. 
Mijn oudste werd twintig jaar geleden in de VS geboren. Ik had een thuisbevalling gepland, met een onafhankelijke vroedvrouw, wat niet simpel was. Uiteindelijk begon de bevalling vier weken te vroeg en eindigde ik in het ziekenhuis met een keizersnee. Mijn dochter lag in stuit en de poging tot uitwendige kering was gepland voor een paar dagen later. En een ‘gewone’ stuitbevalling, daar doen ze in Amerika niet aan. In Nederland trouwens ook steeds minder.
Ik lag  zelf ook in stuit, wat tijdens de bevalling een verrassing was. De huisarts heeft mijn moeder achteraf wijsgemaakt dat ik op weg naar het ziekenhuis ben gedraaid. Pas toen ik geneeskunde studeerde, begreep ik dat dat helemaal niet kan.

Woensdag 10 maart
Nog 48 uur te gaan tot mijn oratie, de spanning stijgt. Ik krijg veel e-mails van collega’s die 'zeker weten' dat het heel goed zal gaan. Die hooggespannen verwachtingen maken het niet makkelijker. De zorg voor zwangeren in Nederland is op dit moment zo 'hot', en het publieke debat daarover zo ongenuanceerd: het lijkt wel of iedereen vóór medicalisering van de bevalling, en tegen de thuisbevalling is. Ik hoop de negatieve stemming over ons verloskundige systeem te doorbreken - met een wél genuanceerd geluid. Zal mijn boodschap worden opgepikt, ook buíten de groep gelijkgestemden? Preken voor eigen parochie is misschien comfortabel, maar liever ga ik in het openbaar de discussie aan. Vooralsnog heb ik de media in ieder geval niet aan mijn kant. Die blijven een zwart-wit discussie voeren, doorgaans pró ziekenhuisbevalling, soms met aantoonbaar onjuiste argumenten. Zwangere vrouwen worden hier helaas de dupe van. Het zou nog wel eens lang onrustig kunnen blijven rond dit thema...

Dindsag 9 maart
'Thuisbevalling (1)' noemt columnist Herman Koch zijn bijdrage aan de jongste editie van het blad Esta. Daarin beweert Koch dat zwangeren in Nederland het gevaar lopen in handen te vallen van een 'criminele organisatie' van zorgverleners, die ten onrechte beweren dat de thuisbevalling veilig is. Hij noemt wel het grote onderzoek waaraan ik heb meegewerkt en waaruit blijkt dat thuis bevallen in Nederland veilig is, maar blijkbaar overtuigen die bevindingen hem niet.
Weer een paar duizend vrouwen onnodig in paniek. En weer blijkt dat de bewijslast in deze discussie altijd bij de verloskundigen wordt gelegd - niet bij de gynaecologen. Hoe onterecht. Want vrouwen met een normaal verlopende zwangerschap die toch in het ziekenhuis bevallen, krijgen vaker onnodige ingrepen. En elke medische ingreep, of het nu een keizersnede is, een kunstverlossing of een ruggenprik, kan bijwerkingen en risico's geven, voor moeder én kind. Wat zal Koch in 'Thuisbevalling (2)' gaan beweren?

Maandag 8 maart

Aanstaande vrijdag  houd ik mijn oratie over  zwangerschaps- en geboortezorg in Nederland.  Ik heb het onder andere over toenemende medicalisering van de geboorte in Westerse landen:  steeds vaker  vinden  onnodige medische interventies plaats, zoals  keizersnedes. 
Gisteravond werd ik er weer aan herinnerd dat beschikbaarheid van medische hulp ontzettend oneerlijk is verdeeld in de wereld.  Ik was bij een diner voor de White Ribbon Alliance ter gelegenheid van wereldvrouwendag vandaag, 8 maart.  De WRA is een mondiale samenwerking tussen mensen en organisaties om moedersterfte te helpen verminderen. Verlaging van de moedersterfte is het enige Verenigde Naties milleniumdoel waar tot nu toe geen enkele vooruitgang mee is geboekt.  Jaarlijk sterven in de wereld  ruim een half miljoen vrouwen ten gevolge van zwangerschap  en geboorte. Ze sterven bijna allemaal in ontwikkelingslanden  en bijna alle sterfte is vermijdbaar:  door betere beschikbaarheid van medische hulp, zoals een getrainde verloskundige, en als het nodig is een keizersnede...