Folia.nl weekblad

Weekgast Joep Lange

Joep Lange (1954) is hoogleraar inwendige geneeskunde en aidsexpert. Hij opent op 7 oktober het Amsterdam Institute for Global Health and Development, waarvan hij directeur is.

Vrijdag 9 oktober 2009
Dag begonnen met afhandelen e-mail (nu ja een deel van de niet meer te beheersen stroom; de wereld gaat ten gronde aan communicatie; of misschien niet de wereld, maar ik wel) en werken aan een grant die vandaag de deur uit moet. Dan naar Tropenmuseum junior voor opening van Chinatentoonstelling. Eigenlijk geen tijd voor, maar er is hard aan gewerkt door een dierbare vriendin en die wil ik niet teleurstellen. Logistieke ramp: veel te veel mensen, lange wachttijden. Na een halfuur houd ik het voor gezien en spoed me naar het AMC voor aantal vergaderingen,  over onze activiteiten in Mozambique en de allerbelangrijkste subsidieaanvraag van het jaar. Er was ook nog een subsidiemogelijkheid via DIFID (Britse pendant van ons Ministerie van  Ontwikkelingsamenwerking), die ik, gezien alle activiteiten rond de launch van het AIGHD, heb verwaarloosd.  Nu blijkt dat de ontwikkelingseconomen van het Amsterdam Institute for International Development (inclusief de jonge hoogleraar Menno Pradhan), onderdeel van het AIGHD, samen met mijn medewerkers, stug hebben doorgewerkt en er een bijna finale aanvraag klaarligt. Voor de zoveelste keer deze week ben  ik ontroerd.  Zo gaan we de oorlog wel winnen.

Donderdag 8 oktober
Gelukkig zeer matig geweest met de drank gisteravond en een helder hoofd.  Vandaag gevuld met afspraken met buitenlandse gasten die zijn achtergebleven. De eerste is Robin Gorna, de nieuwe directeur van de International AIDS Society, die om advies komt vragen. We hebben elkaar leren kennen tijdens de organisatie van de International AIDS Conference in Amsterdam in 1992, toen zij tot de entourage behoorde van Jonathan Mann (jaren geleden omgekomen bij een vliegtuigongeval), de man die AIDS internationaal op de kaart zette en de eerste leider was van het AIDS programma van de Wereld Gezondheids Organisatie.  Daar ben ik in 1992 gaan werken en zo heb ik de eerder genoemde Elly Katabira ontmoet en vele anderen die er gisteren waren. Dan twee medewerkers van het Duke University Global Health Institute, dat geleid wordt door Mike Merson, mijn vroegere baas bij de WHO.  We overwegen hun expertise in te roepen  bij een project  in Nigeria. Bij de WHO was Mike gevreesd om zijn onverbloemd kritische instelling en neiging tot micromanagement (een hele overgang na het bevlogen leiderschap van Jonathan Mann), maar ik heb veel van hem geleerd.  Niemand weet meer van Public Health dan hij.  Ik vind het fantastisch weer met hem te gaan samenwerken.  Tussendoor aantal interne vergaderingen over projecten en subsidie-aanvragen en dan snel naar de stad om Helen Rees te zien.  Alle verhalen van gisteren waren prachtig, maar dat van haar was het beste.  En dat is eigenlijk altijd zo.  Haar programma in Zuid Afrika wordt gesteund door onze ambassade daar. Een goede investering!

Woensdag 7 oktober
’s Ochtends vroeg begonnen in Studio Desmet voor NOS Radio. Daarna snel naar het AMC voor het Symposium Health and Development dat gehouden wordt ter gelegenheid van de opening van het AIGHD. Dit biedt een staalkaart van de activiteiten van de lokale deelnemende partijen: van 'discovery' tot biomedisch-, sociaalwetenschappelijk- en economisch onderzoek, tot financiering van gezondheidszorg, tot het leveren van gezondheidszorg in fragiele staten. Schitterend programma, hoge opkomst en veel tevreden gezichten. Het ging allemaal zo goed, dat ik merk dat de spanning van me af begint te glijden. Terwijl het echte werk nog moet beginnen, dat wil zeggen: de officiële lancering in de Lutherse Kerk, met belangrijke sprekers en gasten uit binnen- en buitenland. 

Kan het niet laten in de tram nog even aan mijn presentatie te sleutelen en dan… kan ik mijn datastick niet meer openen. De spanning is  terug. Gelukkig lukt het de IT manager van de UvA wel. Dank, dank, dank. Nu gaat het echt beginnen. Mooie woorden van Burgemeester Cohen, gevolgd door een ontroerend introductiefilmpje van Jaap Goudsmit , zodat ik gedwongen word mijn neus te snuiten zodra ik het podium betreed. En dan de ene prachtige presentatie na de andere: Peter Piot, Helen Rees (uit Zuid Afrika, die veel onderzoek doet naar HIV-preventie bij adolescenten), Michel Kazatchkine (Executive Director van het Global Fund), een paneldiscussie over Afrika, vriendelijke woorden namens (mijn favoriete) minister Bert Koenders en de officiële opening door Prins Friso, die bewogen vertelt over zijn vaders liefde voor Afrika.

Ik kan er niet over uit dat al deze mensen, uit Europa, Afrika en de VS, met overvolle agenda’s, hier voor mij gekomen zijn. ’s Avonds tijdens het diner ook nog veel getuigenissen van waardering en affectie. Daarnaast heeft mijn team, aangevoerd door Jacqueline van Tongeren, voor een vlekkeloze organisatie gezorgd.  Ik ga, samen met twee van mijn kinderen, in opperste tevredenheid naar huis. Zo iets ga ik niet snel weer beleven.
 

Dinsdag 6 oktober
Dag begonnen met verder schaven aan presentatie.  Vervolgens opnames NOS Journaal voor morgen.  Ze hebben ook bij een van onze partnerinstituten in Oeganda gefilmd.  Daar ben ik heel blij mee, want met het hoofd van ons project daar, Elly Katabira, heb ik mijn eerste onderzoek in Afrika gedaan, in 1992.  Onze samenwerking is nooit meer opgehouden en heeft zich in de loop der jaren steeds verder verbreed.  Hij is een van mijn helden (moedig, slim, welbespraakt, integer, wijs, geëngageerd en daadkrachtig) en zal er morgen tot mijn grote vreugde  ook bij zijn.
Het werken in Oeganda met de mensen van de Makerere Universiteit is sowieso een plezier; er zijn daar zoveel uitmuntende docenten en onderzoekers en ook zoveel veelbelovende jongeren, dat ik soms denk dat ik daar beter af zou zijn dan hier (oeps).  Maar daarom gaan we van het AIGHD ook een 'werelduniversiteit' maken, met uitwisseling van staf en studenten. 
Later op de dag een moment (nu ja, moment) van gedwongen onthaasting, want anderhalf uur (sic) in de wachtkamer van een de poliklinieken van ons ziekenhuis gezeten. Ik kan inderdaad mijn lot niet ontlopen. Had gelukkig, wijs geworden door eerdere ervaringen, een boek bij me: Gray’s Anatomy  van de Engelse politieke filosoof John Gray. Vond het bijna jammer dat ik uiteindelijk toch aan de beurt was.
Verder, behoudens een stukje krant, niets van lezen gekomen vandaag. Eigenlijk zou je de dag met een uur lezen moeten beginnen.  ’s Avonds leuk en lekker gegeten met Peter Piot, voormalig hoofd van UNAIDS, nu directeur van het Institute for Global Health van Imperial College, en zijn vriendin Heidi Larson. Veel plannen gemaakt voor de toekomst.

Maandag 5 oktober
Het komt nu wel heel snel dichterbij. Geheel tegen mijn natuur ben ik  ‘tijdig’ begonnen om mijn presentaties  voor te bereiden, maar blijkbaar kan ik mijn lot niet ontlopen. Door een acute heftige ziekte van het Zimbabweaanse vriendje van een van mijn dochters, die tijdelijk bij ons woont, en het feit dat mijn auto het zaterdagmiddag  op de snelweg begaf, verliep het weekend anders dan ik me had voorgesteld.  Er was niet echt veel tijd om nog eens rustig aan de presentaties  te werken, dus dat moet vandaag gebeuren. De ochtend begint met  het doornemen van het draaiboek voor de Lutherse Kerk  met Louise Gunning, ‘baas’ van het AMC en decaan van de medische faculteit.  Iedere keer als ik het programma op papier zie staan, ben ik weer ontroerd door de vele  ‘celebrities’ uit mijn wereld die van heinde en verre komen om de lancering van het instituut op te luisteren. Verder gaat de ochtend heen met laatste regeldingetjes en een telefonische conferentie over het nationale HIV-congres.  Dan leenauto terugbrengen en het hoofd leegmaken om mijn voordrachten nu dan toch echt af te maken.