Folia.nl weekblad

Fresco-Folia 36: Hete zomers, dikke boeken

Na alle andere bedrijfstakken maakt nu ook de boekenbranche zich zorgen over de klimaatverandering. Betekenen hete zomers nu meer of minder boekverkopen? Onderzoek toont aan dat de relatie tussen temperatuur en leesgedrag de vorm heeft van een omgekeerde parabool. Bij extreme temperaturen wordt er weinig of niet gelezen: of het is te koud om stil te zitten en met verkleumde vingers de bladzijden om te slaan, of het is veel te heet en de bladzijden kleven aan je handen. Pas bij een gemiddelde temperatuur wordt er gelezen dat het een lust is, en beter is het nog als het af en toe eens lekker regent. Hoe minder afleiding, hoe beter: op populaire vakantiebestemmingen met veel clubs wordt nauwelijks gelezen, op stille campings des te meer. Hoe dat zit met nieuwe technologie is nog onduidelijk, maar er is nog steeds geen pc of e-reader die echt goed leesbaar is bij direct zonlicht. Conclusie: warmere en zonnigere zomers en massatoerisme betekenen minder lezen en lagere boekenverkoop.
Soms is een boek zo goed dat temperatuur of licht of andere wezens er niets toe doen. Mijn mooiste leesherinneringen zijn verbonden aan de tropische hitte. Heel vaak heb ik bij het licht van een flakkerende olielamp, terwijl de regen een dag en een nacht onafgebroken op het plaatijzeren dak kletterde, dikke boeken gelezen. Vleermuizen fladderden voorbij, in de hoek boven mijn bed zat een vervaarlijk uitziende spin, wolken malariamuggen zoemden om mijn hoofd, maar niets kon mij deren. Geïsoleerd door de grote watervlakte om mijn huis reisde ik naar het Java van Couperus, en leek het alsof ik de schaduwen van de kamponggeesten op de grauwe muren zag. Of ik zat in de trein die door de onafzienbare sneeuwvlakte van Siberië reisde, op de vlucht voor de revolutie. Of ik las over het grijze Nederland waar strenge vaders in huiskamers heersten, en moeders met naaiwerkjes en poezen voor de kachel zaten. Terwijl ik uitgeput in de vochtige hitte en het oorverdovende geluid van de regen met mijn boeken op bed lag, was heel de wereld van mij.
Gebruik de hitte van de zomer om te lezen. Het geeft niet zo zeer wat je leest, belangrijker is dàt je leest, en je laat meesleuren, ver weg van alles, naar alles wat anders is dan je eigen omgeving.