Folia.nl weekblad

Dijkgraaf - Folia 25: Crisisverdriet

Crisisverdriet

Kent u de drie goede redenen om een borrel te nemen? De eerste is om een feestelijke gebeurtenis te vieren. De tweede is om je verdriet te verdrinken. En de derde is om een dag waarin verder niets gebeurd is wat kleur te geven.

Kortom, iedereen die nu, “juist nu”, terwijl de wereldeconomie instort, pleit voor extra geld voor de universiteiten laat de verdenking op zich van een flinke verslaving of op z’n minst een goedkoop gelegenheidsargument. Toch is er een gevaarlijke ontwikkeling te zien. Landen die al veel aan kennis uitgaven vóór de crisis, zoals Zweden of de Verenigde Staten, zijn ook precies de landen die nu extra geld voor onderwijs en onderzoek inzetten om de economie te stimuleren. Zo worden de verschillen alleen maar groter.

Maar hier in Nederland moeten we eerder hopen en bidden dat ons geen grote bezuinigen treffen. Terwijl u dit stukje leest, weet u waarschijnlijk meer dan ik nu ik het schrijf, maar extra investeringen lijken onwaarschijnlijk. Het geluid vanuit Den Haag is eerder: Jullie moeten niet klagen. Er is nog nooit zoveel geld naar de universiteiten gegaan. Inderdaad, dat is waar. Maar alleen als je minstens zes zaken over het hoofd wenst te zien. Telt u even mee?

Eén, de inflatie. Het leven is duurder geworden. Twee, de groei van onze economie zoals uitgedrukt in het bruto binnenlands product. Langs die as gemeten laat Nederland als enig Europees land de afgelopen tien jaar nul-komma-nul procent groei zien. Les Pays-Bas: zéro points. Nummer 27 van de EU-27. De laatste plaats. Drie, de toename van het aantal studenten. Per student zijn de uitgaven de afgelopen twintig jaar ruwweg gehalveerd. Vier, de stijging van de kosten van onderzoek. Dankzij de vooruitgang van de wetenschap hebben we duurdere apparaten nodig om ingewikkelder dingen preciezer te kunnen meten. Vijf, de stijgende uitgaven in de ons omringende landen. Uiteindelijk telt alleen maar hoe we het relatief ten opzichte van de concurrentie doen. Kampioen van Nederland zijn telt niet echt mee als ze je buiten de landsgrenzen niet kennen. En dan zes, in mijn ogen het allerbelangrijkste argument dat iedere politicus pleegt te vergeten. Het enorme belang van wetenschap, juist nu achter de economische crisis de “echte” crises van energie, klimaat, voedsel en gezondheid aan de horizon verschijnen.

Ach, wat moet een mens met zoveel onbegrip… Hoogste tijd voor een borrel!