>Staatssecretaris Zijlstra van Onderwijs ontkent dat hij politiek bedrijft bij het aanstellen van een nieuwe Raad van Toezicht voor de UvA-HvA.
>‘Studenten zouden beter onderzoek moeten doen voordat ze zoiets zeggen.’

Nee, hij heeft zich niet bemoeid met de aanstelling voor de Raad van Toezicht (RvT) en nee, hij heeft ook niet twee keer een lijstje van vijf mensen afgewezen. Dat zei staatssecretaris Halbe Zijlstra na afloop van de opening van het academisch jaar.

‘Ik heb twee keer iemand afgewezen, maar om moverende redenen,’ aldus de staatssecretaris. ‘De een had een andere functie die hij niet wilde opgeven en die niet te combineren was met een positie als voorzitter van de Raad van Toezicht. De ander gaf aan de rol van voorzitter nog geen twee jaar te kunnen vervullen.’

Zondagmiddag brachten de Centrale Studentenraad (CSR) en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) een persbericht naar buiten waarin ze hun zorgen uitspraken over inmenging in de academische onafhankelijkheid van de universiteit. In dat bericht beschuldigden de studenten Zijlstra van politieke inmenging en belangenverstrengeling. De informatie zou afkomstig zijn van de formateur die is belast met het vinden van een voorzitter voor de RvT.

Zijlstra doet deze beschuldiging af als ‘onzin’. ‘Van studenten aan een academische gemeenschap zou je verwachten dat ze meer onderzoek doen voor ze zoiets zeggen.’ Ook formateur Koos van der Steenhoven verwerpt de aanklacht van de CSR. ‘Van politieke inmenging is geen sprake. Ik heb de leden van de Centrale Studentenraad erop gewezen dat de staatssecretaris wettelijk de benoemingen en schorsingen van de Raad van Toezicht regelt. Er is mij echter niets bekend over een opdracht die de staatssecretaris zou meegeven aan de toekomstige voorzitter van de Raad van Toezicht.’

De CSR blijft bij haar standpunt. Voorzitter Ad Korf: ‘We weten wat we hebben gehoord. We blijven dan ook bij ons standpunt.’ (FB)

>Staatssecretaris Halbe Zijlstra van OCW opende vanmiddag het academisch jaar aan de UvA.
>‘Selecteren, profileren en samenwerken. Daar gaat het de komende jaren om.’

Oxford? Harvard? Wedijveren met deze prestigieuze kwaliteitsuniversiteiten lijkt misschien te veel gevraagd, maar staatssecretaris Halbe Zijlstra van OCW zag vanmiddag, tijdens de opening van het academisch jaar aan de UvA, wel degelijk kansen om beide universitaire grootmachten naar de kroon te steken. ‘Als UvA en VU hun onderzoekcapaciteit maar gaan bundelen. Er ontstaat zo een onderzoeksinstelling met een onderzoeksbudget van meer dan een miljard euro. Dan kun je wel degelijk concurreren met Oxford.’

Zijlstra, net terug van een reis naar China, refereerde aan de Chinese wijsheid ‘Het is de tegenwind, die de vlieger doet stijgen’ om aan te geven dat de huidige crisis ook een uitdaging kan zijn. ‘Als universiteiten de krachten maar gaan bundelen, ook met het bedrijfsleven.’ Daarbij is specialisatie volgens de staatssecretaris belangrijk. ‘Waarom zou elke universiteit een zo breed mogelijk aanbod moeten hebben? Is kiezen uit enkele goede opleidingen niet beter dan kiezen uit tien tot twintig middelmatige?’

Zijlstra noemde verschillende voorbeelden waar samenwerking en specialisatie tussen UvA en VU al heel goed loopt. ‘Ik noem de Amsterdam Graduate School, het Amsterdam University College en de samenwerking tussen het AMC en het VU mc. Door zulke initiatieven kunt u bij de top blijven horen,’ hield hij zijn gehoor voor. 

Mocht samenwerking tussen VU en UvA leiden tot de wens van beide instellingen om te gaan fuseren, dan verbindt de bewindsman daar voorwaarden aan, zo liet hij weten. ‘Ik sta kritisch tegenover fusies. Kijk naar het hbo. Daar hebben de fusies niet geleid tot een kwaliteitsverbetering. Maar als de universiteiten kunnen bewijzen dat een fusie meerwaarde oplevert. Als zo’n fusie gesteund word door docenten en wetenschappers. Als zo’n fusie leidt tot minder overheadkosten. En als zo’n fusie leidt tot een kwaliteitsverbetering van onderwijs en onderzoek. Dan zou de wet zo’n fusie ook niet tegen moeten kunnen houden en kunnen we wat mij betreft praten over een wetswijziging die fusie mogelijk maakt.’ (DW)

> UvA-student Floris Alberse wint aanmoedigingsprijs voor jonge radiomakers

> Alberse maakte een documentaire over zijn opa, die zich niet meer thuis voelt in het Den Haag van tegenwoordig

Radiomaker en UvA-student Floris Alberse (23) heeft dit weekend de NTR Radioprijs voor jonge radiomakers gewonnen. De masterstudent journalistiek maakte een documentaire over zijn opa, die zich niet meer thuis voelt in zijn flat in Den Haag.

De documentaire die Alberse maakte is het debuut van de jonge radiomaker. Anderhalf jaar geleden startte hij met de documentaire. ‘Op mijn zestiende, zeventiende discussieerde ik veel met mijn opa over integratie en multiculturaliteit,’ zegt Alberse, die zich tijdens zijn studie sociologie bleef interesseren voor het onderwerp. ‘Ik was heel optimistisch over de integratie, maar mijn opa voelde zich niet meer thuis. Voor de documentaire besloot ik dat het tijd werd om te luisteren. Ik wilde begrijpen waar zijn gevoel vandaan komt.’

In de documentaire horen we Alberse en zijn opa praten over vergane tijden. Over zijn vrouw die de contacten met de buren onderhield, over kinderen in de buurt en zijn ‘buitenlandse’ buren. Langzamerhand wordt duidelijk waar het gevoel van zijn grootvader vandaan komt. Volgens juryvoorzitter Pieter Broertjes, burgemeester van Hilversum en voormalig hoofdredacteur van de Volkskrant, maakte de student een origineel programma.

Voor Alberse is de prijs een stimulans om mooie verhalen te blijven maken. Voor de radio, maar ook voor de televisie en als het even kan voor kranten of tijdschriften. ‘Als journalist moet je niet gebonden zijn aan één medium. Je moet altijd kijken waar het verhaal het beste past.’ (Jeff Pinkster)

De documentaire is te beluisteren op de website van Holland Doc.

Foto: Wim Bos 

>Online nieuwsmagazine ScienceGuide zet staatssecretaris op eerste plaats.
>De formateur van de Raad van Toezicht Koos van der Steenhoven staat op de achtste plaats.

Online nieuwsmagazine voor de kennissector ScienceGuide zet Halbe Zijlstra op de eerste plaats van haar jaarlijkse top-tien van invloedrijkste personen in het hoger onderwijs. Hoewel de keuze voor Zijlstra door zijn controversiële bezuinigingen op het hoger onderwijs niet voor de hand ligt, wordt de staatssecretaris van Onderwijs door hoger onderwijsstrategen geprezen om zijn onverschrokken houding en zijn vermogen te luisteren. Wel wordt het volgens de website nog afwachten of Zijlstra in 2012 ook daadwerkelijk kan doorvoeren wat hij in de planning heeft staan; 2012 wordt daarmee pas echt ‘het jaar van Halbe Zijlstra’.

>De Nijmeegse hoogleraar algemene cultuurwetenschappen Sophie Levie is kaandidaat-decaan van de Faculteit der Geesteswetenschappen.
>Levie volgt José van Dijck op, die terugkeert naar de wetenschap.

De Nijmeegse hoogleraar algemene cultuurwetenschappen Sophie Levie is kandidaat-decaan van de Faculteit der Geesteswetenschappen. Dit bevestigen betrouwbare bronnen binnen de faculteit. Levie volgt José van Dijck op die na een decanaat van drieënhalf jaar terugkeert naar de wetenschap als hoogleraar mediastudies.

^{De wel of niet te slopen monumentale panden op het BG-terrein. Foto: Arjun Roodink.}

>UvA en Stadsdeel Centrum hebben experts ingeschakeld om oplossing te vinden voor bibliotheek BG-terrein.
>TU Delft schetst diverse campustypologieën.

De UvA heeft samen met het Stadsdeel Centrum een taskforce gevormd om aanvullende informatie te verzamelen waarmee het stadsdeel een nieuw besluit kan nemen over de door de UvA aangevraagde monumentenvergunning ten behoeve van de nieuw te bouwen bibliotheek/studiecentrum Geesteswetenschappen op het BG-terrein. Een bibliotheek/ studiecentrum dat straks het hart moet vormen van de daarbij horende stadscampus. Om die nieuwe bibliotheek te realiseren wil de UvA twee monumentale panden op het BG-terrein slopen.

‘De UvA heeft een programma van eisen opgesteld waaraan de nieuwbouw van de bibliotheek moet voldoen. Hierin wordt onder meer aangegeven hoeveel kilometer boeken, boekenmagazijn, studieplekken en fietsparkeerplekken in het nieuwe gebouw ondergebracht dient te worden,’ zegt Ronald Schepers van Wit Communicatieadviseurs en leider van de taskforce. ‘Op basis van dit programma van eisen wordt gekeken wat de constructieve en functionele mogelijkheden zijn van de twee monumenten. Dit om antwoord te geven op de vraag: wat kan de UvA nog met de gebouwen? Ook zal er worden gekeken of de digitalisering van bibliotheekcollecties misschien kan leiden tot minder benodigde vierkante meters. En uiteraard moet een nieuwe bibliotheek verantwoord te exploiteren zijn.’

Onder de experts die door de taskforce zijn gevraagd te adviseren over de bibliotheek zijn Rob Toornend, oprichter en oud-directeur van adviesbureau Toornend voor advies en management in de bouw- en vastgoedsector. Daarnaast zal Fons Asselbergs, emeritus hoogleraar architectuurgeschiedenis, de cultuurhistorische waarde van de bestaande rijksmonumenten op het BG-terrein in kaart brengen. Maurits de Hoog, hoogleraar stedenbouwkundig ontwerpen aan de TU Delft en voormalig stedenbouwkundig adviseur bij de Dienst Ruimtelijke Ordening van de gemeente Amsterdam, zal adviseren over de zoekruimte waarbinnen naar alternatieve locaties voor de bibliotheek/studiecentrum gezocht moet worden: hij gaat zoeken naar wat ‘de ideale afstand’ is tussen bibliotheek en faculteitsgebouw wil er nog sprake zijn van een campus. Schepers: ‘De Hoog zal hierbij uitgaan van verschillende campustypologieën, waaronder de hovencampus en het universiteitskwartier.’

Twee maanden geleden presenteerde architectenbureau Van Stigt op eigen initiatief een plan voor de bibliotheek waarbij de monumenten werden gespaard en de binnentuin van het Binnengasthuis zou worden overkapt. Dat plan zal volgens Schepers ‘worden betrokken’ bij het eindadvies van de taskforce. ‘We hebben tot nu toe de indruk dat de deskundigen ons van goed onderbouwde en onafhankelijke adviezen zullen voorzien,’zegt Schepers. Half oktober treedt de taskforce naar buiten met haar eindadvies. (DW)

>UPDATE 2 SEPTEMBER Mark Bothof heeft gewonnnen, zie studentenondernemersprijs.nl.

>Studenten van UvA en HvA genomineerd voor landelijke Student Ondernemersprijs

Tot de vijf finalisten van de Studenten Ondernemersprijs 2011 behoren zowel HvA-student interactieve media Joris van Laerhoven als UvA-student informatica Mark Bothof.

Van Laerhoven startte de webwinkel De Personeel Shop, waar medewerkers van bedrijven die aangesloten zijn artikelen kunnen aanschaffen met personeelskorting. Werkgevers berekenen op deze manier het inkoopvoordeel direct terug door aan hun eigen personeel. Van Laerhoven heeft een goed gevoel over zijn kansen. ‘Vorige week woensdag moest iedere deelnemer een presentatie geven voor de jury. Vervolgens werd ik aan een ferm vragenvuur onderworpen, waar ik me geloof ik wel aardig doorheen heb geslagen.’

Ook UvA-student Mark Bothof is tot de finale doorgedrongen. Hij ontwikkelde vorig jaar de website SecuReceipt, waarmee via een mobiele app en een online platform digitaal onkosten kunnen worden gedeclareerd.

Aan de landelijke prijs, die dit jaar voor de vierde keer wordt uitgereikt, zijn onder andere een mediacampagne in De Pers en gratis juridische adviesuren verbonden. De prijs is een initiatief van ImpressiveGreenApple, dat excellente hbo- en wo-studenten werft en selecteert voor het bedrijfsleven. Prins Maurits van Oranje zal de winnaar aanstaande donderdag tijdens de uitreiking in Theater Dilligentia in Den Haag bekendmaken. (Clara van de Wiel)

>Bijzondere Collecties ontvangen nalatenschap van Marek van der Jagt.
>De nalatenschap maakt deel uit van het archief van uitgever Reinjan Mulder.

Een half jaar na de verwerving van het archief van Arnon Grunberg ontvangt de afdeling Bijzondere Collecties nu ook de nalatenschap van Grunbergs alter ego, Marek van der Jagt. De nalatenschap maakt deel uit van het archief van uitgever en schrijver Reinjan Mulder.

>Sociaal psycholoog krijgt onderscheiding voor baanbrekend werk op zijn onderzoeksgebied.
>‘Ik ben liever generalist dan specialist.’

Hoogleraar sociale psychologie Jens Förster heeft in Stockholm de Kurt Lewin Award in ontvangst genomen. Förster ontving de onderscheiding voor zijn uitdagende en baanbrekende onderzoek op diverse gebieden zoals zelfregulatie, creativiteit, vernieuwing en sociale cognitie.

>Onderzoekers van het AMC hebben cellen gevonden die waarschijnlijk zijn betrokken bij allergische ontstekingen als hooikoorts en astma.
>De bevindingen zijn gepubliceerd in het tijdschrift Nature Immunology.

Onderzoekers van het AMC hebben nieuwe cellen gevonden die waarschijnlijk zijn betrokken bij allergische ontstekingen zoals hooikoorts, neusbijholte-ontsteking en astma. Het bijzondere aan de nieuwe cellen is dat ze vanaf de geboorte aanwezig zijn. De bevindingen zijn deze week gepubliceerd in het tijdschrift Nature Immunology. De ontdekking opent volgens de onderzoekers mogelijk nieuwe wegen om allergische reacties beter te kunnen behandelen.

^{Het Bushuis aan de Kloveniersburgwal.}

>Studiecommissie PvdA schrijft nota over campusplannen binnenstad.
>Commissie stelt voor monumentale panden te behouden.

Een studiecommissie van de PvdA afdeling Binnenstad heeft een nota geschreven over de campusplannen van de UvA in de binnenstad. De nieuwbouw van de omstreden bibliotheek geesteswetenschappen maakt daar deel van uit. De nota, medegeschreven door oud UvA-socioloog Léon Deben, gaat er vanuit dat de monumentale panden blijven bestaan.

> Elf UvA-onderzoekers ontvangen een miljoenensubsidie van de European Research Council.
> De UvA heeft daarmee het hoogste aantal toekenningen.

Elf onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam ontvangen een zogeheten Starting Grant van de European Research Council (ERC). De Starting Grant is een grote, persoonsgebonden subsidie die wordt toegekend aan jonge, veelbelovende wetenschappers die het in zich hebben om onafhankelijke onderzoeksleiders te worden.

Klik hier voor een overzicht van de onderzoekers die de subsidie in ontvangst mogen nemen. (UvA/GvdS)

>Acht universiteiten, waaronder de UvA, ontvangen deze week een dagvaarding vanwege het verhoogde collegegeld voor een tweede master.
>‘Volgens onze berekeningen is 5.500 euro een redelijke en kostendekkende prijs voor een master geesteswetenschappen.’

Een groep studenten verenigd in de Stichting Collectieve Actie Universiteiten (SCAU) dagvaardt op 1 september acht Nederlandse universiteiten, waaronder de UvA. In de dagvaarding klagen ze de instellingen aan wegens de hoogte van het collegegeld voor een tweede masterstudie.

‘Wij denken dat de universiteiten kosten doorberekenen die niet direct verband houden met het onderwijs,’ zegt Cees Zweistra van de SCAU. ‘Dat een niet-gesubsidieerde opleiding duurder is begrijpen wij op zich wel. De hoogte mag kostendekkend zijn, maar niet meer dat. Volgens onze berekeningen is 5.500 euro een redelijke en kostendekkende prijs voor een master geesteswetenschappen.’ De UvA vraagt 10.500 euro voor een dergelijke master.

‘Wij denken dat universiteiten kosten doorberekenen die niet direct verband houden met het onderwijs,’ zegt Zweistra. ‘Een deel van de gevraagde collegegelden is bedoeld om het onderzoek te financieren. Dat gaat niet.’ In de dagvaarding wordt de universiteiten een drietal zaken verweten. Zweistra: ‘We verwijten hen onderling prijsafspraken te hebben gemaakt, terwijl kartelvorming voor niet bekostigde opleidingen bij wet is verboden, want die opleidingen vallen onder het mededingingrecht. Daarnaast staan de gevraagde bedragen in geen verhouding tot de geboden kwaliteit en denken wij dat de universiteiten onrechtmatig handelen: we vermoeden dat de minister hun nooit carte blanche heeft gegeven om te vragen wat ze willen.’

Na de dagvaarding zullen de universiteiten twee weken de tijd hebben om te reageren. Daarna zal er een zitting komen en zal de rechter uitspraak doen. De advocaat van de studenten zet in op het voorlopig opschorten van het verhoogde collegegeld voor de duur van de procedure. Naast de UvA zal de SCAU de Vrije Universiteit en de universiteiten van Groningen, Leiden, Maastricht, Tilburg, Utrecht en Nijmegen dagvaarden. De meeste universiteiten, waaronder de UvA, hebben overigens wel overgangsregelingen. (DW)

> De jaarlijkse Intreeweek gaat vandaag van start.
> Het eerste evenement vond vanmiddag plaats op de Nieuwmarkt.

Koud en nat is het, deze maandagmiddag op de Nieuwmarkt. Over het plein galmt muziek, terwijl de regen met bakken uit de hemel valt. Bij de Waag staan hordes eerstejaars UvA-studenten in de rij om een lunchpakket af te halen. Vandaag vindt hier Aangenaam Intree plaats, het eerste evenement van de jaarlijkse Intreeweek.

Bij het uitdelen van de lunchpakketten is het echter dringen geblazen. Hadassa van Commissie Intree heeft haar handen vol. 'Vandaag is een hele drukke dag', vertelt ze. 'In totaal zijn er 3000 deelnemers, en die moeten allemaal in goede banen worden geleid'. Tot nu toe verloopt dat gelukkig voorspoedig. 'Er is nog niks misgegaan', aldus het commissielid.

Een dakloze probeert aan de andere kant van de dranghekken een lunchpakket te bemachtigen. 'Ik heb honger', smeekt hij bij de eerstejaars. Als niemand bereid blijkt hem van eten te voorzien, druipt hij af.

De Intreeweek duurt nog de hele week, en heeft als doel nieuwe studenten kennis te laten maken met elkaar en met Amsterdam. Het programma wordt aanstaande vrijdag traditioneel afgesloten met een groot eindfeest. (GvdS)

^{Het te slopen pand op het BG-terrein. Foto: Arjun Roodink.}

>Architectenbureau maakt plan om bibliotheek toch in monumentale panden BG-terrein te vestigen.
>‘Als de UvA dit plan accepteert zullen wij stoppen met het voeren van rechtszaken tegen de universiteit.’

Architectenbureau Van Stigt aan de Herengracht, gespecialiseerd in restauratie, renovatie en herbestemming, heeft op eigen initiatief een rapport geschreven over hoe het verder moet met de te realiseren bibliotheek geesteswetenschappen op het Binnengasthuisterrein (BG-terrein). Een van de adviezen van Van Stigt is om de monumentale panden op het BG-terrein intact te laten – en niet te slopen, zoals de UvA tot nu toe steeds heeft gewild.

Om ruimte te winnen zal de binnentuin van het BG, omringd door een historische hovenstructuur, worden overkapt en bij de bibliotheek annex studiezaal worden betrokken. Nieuwbouw zal dan niet nodig zijn. Het bureau heeft bij haar advies gebruik gemaakt van de originele bouwtekeningen van het negentiende-eeuwse Binnengasthuis. Het rapport is inmiddels aan de UvA aangeboden.

Tegen de door de UvA tot nu toe gewenste sloop van de monumentale panden is veel verzet van de buurt en van cultuurhistorische verenigingen; het Stadsdeel Centrum gaf begin 2010 niettemin een sloopvergunning af, maar die sloopvergunning werd afgelopen voorjaar door de rechter nietig verklaard. De UvA tekende tegen die nietigverklaring beroep aan bij de Raad van State. Het dagelijks bestuur van het Stadsdeel Centrum tekende aanvankelijk ook beroep aan, maar de stadsdeelraad was het daar in meerderheid niet mee eens, dus trok verantwoordelijk stadsdeelbestuurder Boudewijn Oranje het beroep in.

Naast het overkappen van de binnentuin zal de ondergrondse parkeergarage, die onderdeel uitmaakte van de door de UvA gewenste nieuwbouw, worden geschrapt. Zowel de UvA als het Stadsdeel Centrum zouden daarmee akkoord gaan. Wel komt er een grote fietsenstalling onder de Vendelstraat/Binnengasthuisstraat. Die zou gemakkelijk te realiseren zijn omdat er ter plekke onder het huidige Service en Informatiecentrum al een fietsenstalling ligt. Die hoeft alleen maar uitgebreid te worden.

André van Stigt zegt in een reactie op zijn eigen rapport dat het nodig is dat er nu ‘een vitale coalitie’ komt om de panden voor de stad te behouden en de UvA gelijktijdig de kans te bieden een bibliotheek annex studieruimte te realiseren. Van Stigt is optimistisch. ‘Er is een geest aan het ontstaan waarin iedereen met elkaar meedenkt.’

De verschillende (cultuurhistorische) verenigingen hebben al laten weten heel goed te kunnen leven met het plan van Van Stigt. UvA-hoogleraar klassieke archeologie Vladimir Stissi, tevens voorzitter van het Cuypers Genootschap, zegt de overkapping ‘niet ideaal’ te vinden. ‘Maar het behoud van de monumenten is belangrijker dan het behoud van de hovenstructuur.’ Bettie Ruigrok van de Vereniging openbaar en leefbaar Binnengasthuisterrein (VOLBG) heeft al aangegeven haar verzet tegen de bibliotheek te staken als de monumenten behouden blijven. ‘Dan hou ik op met de rechtszaken.’ Walther Schoonenberg van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad zegt ook te stoppen met de gerechtelijke procedures als de UvA dit plan accepteert. ‘Dit plan is een voor ons aanvaardbare concessie om sloop van de bebouwing te voorkomen. Wij zullen daar dus niet over dwarsliggen, omdat ook wij de UvA belangrijk voor de binnenstad vinden.’

Waarnemend collegevoorzitter Paul Doop zal later deze week met een reactie op het rapport komen. De UvA laat zelf ook onderzoek verrichten naar de bibliotheekplannen en heeft daarbij architectenbureau Toornend ingeschakeld. Dat bureau zal binnenkort ook met haar plannen naar buiten komen. (DW)

>Vrouwen die jong en ernstig ondervoed waren tijdens de Hongerwinter hebben later in hun leven meer kans op hart- en vaatziekten.
>Onderzoek deze week gepubliceerd in het tijdschrift European Heart Journal.

Vrouwen die jong en ernstig ondervoed waren tijdens de Hongerwinter hebben later in hun leven meer kans op hart- en vaatziekten. Dat blijkt uit onderzoek van het UMC Utrecht en het AMC. Het onderzoek is deze week online verschenen in het tijdschrift European Heart Journal.