Folia.nl weekblad

>Politicologiestudenten stellen dat politieke partijen grote invloed hebben op online stemwijzers.

Daan Akse en een aantal andere politicologiestudenten van de UvA  beweerden 3 februari in de Volkskrant dat de politiek een te grote invloed heeft op online kieswijzers en dat er onvoldoende politicologisch raamwerk wordt gebruikt om de kieshulpen meer diepgang te geven. Zaterdag reageerde André Krouwel van Kieskompas op het opiniestuk, met de boodschap dat Kieskompas een wetenschappelijk verantwoord alternatief is voor StemWijzer dat wel objectief en transapart is. 

Volgens Akse zijn online kieshulpen zoals StemWijzer en Kieskompas nog weinig door politicologen bestudeerd. Samen met andere studenten onderzocht hij de relatie tussen de kiezers, de ontwikkelaars  van de kieswijzers en de politieke partijen enerzijds en de inhoud van de online kieshulpen anderzijds. Vooral de rol van politieke partijen is volgens de studenten niet vaak onderzocht en zij hebben geen studies gevonden die de ontwikkelaars en de totstandkoming van de testen bestudeerden.  Aan de hand van diepte-interviews schetsten zij een beeld van de machtsrelatie tussen kieshulpen en de politieke partijen. 

De studenten concluderen dat de wijze waarop  kieshulpen tot stand komen voor verbetering vatbaar is. Bij StemWijzer krijgen politieke partijen veel ruimte om hun houding tegenover de stellingen te formuleren. Volgens de studenten heeft dit als gevolg dat de test gemakkelijk gebruikt kan worden als spreekbuis voor politieke partijen. Door de toelichting bij een stelling op een handige manier te formuleren kunnen partijen in de StemWijzer een positie innemen die populair is maar haaks staat op het inhoudelijke programma van de partij.

Een belangrijk probleem van StemWijzer is volgens de studenten dat de test geen politicologisch raamwerk gebruikt om de resultaten meer diepgang te bieden. Kieskompas gebruikt wel een dergelijk raamwerk maar dat past volgens de studenten niet bij het moderne politieke landschap in Nederland . Bij Kieskompas bepalen de ontwikkelaars van de test wat het antwoord van partijen op stellingen is. Partijen komen nadeliger uit de test wanneer er geen antwoord is bij een bepaalde stelling. Volgens de studenten ontstaat daarmee het gevaar dat partijen hun verkiezingsprogramma meer zullen gaan opstellen met de kieswijzers in het achterhoofd, in plaats van de kiezer. 

Volgens Krouwel hebben de studenten gelijk wat betreft StemWijzer, dat politieke partijen te veel invloed hebben op de inhoud. Krouwel: ‘ Partijen mogen namelijk bij Stemwijzer hun eigen plaatsing aangeven. En omdat de Stemwijzer geen methode heeft om de plaatsing te controleren of ongedaan te maken, konden politieke partijen het systeem misbruiken.’ Kieskompas is volgens Krouwel ontwikkeld als wetenschappelijk verantwoord alternatief. Bij Kieskompas kunnen partijen niet liegen over hun positionering, zoals het CDA in 2006 deed bij Stemwijzer. (de Volkskrant/MMJ)