Folia.nl weekblad

Biologen van de UvA hebben samen met Braziliaanse collega’s vastgelegd hoe een parasitaire sluipwesp het gedrag van rupsen verandert.

Hoewel er meer gevallen van gedragsveranderingen bij door parasieten geïnfecteerde dieren bekend zijn, is niet eerder met een veldstudie aangetoond dat de parasiet in kwestie van die gedragsverandering profiteert. Ook was het tot nu toe niet duidelijk of zo’n gedragsverandering wordt veroorzaakt door de parasiet, of dat deze een voorkeur heeft voor dieren die van zichzelf al afwijkend gedrag vertonen. Het onderzoek van Amir Grosman, Arne Janssen en hun collega’s staat in het juninummer van het tijdschrift PLoS One.

De sluipwesp in kwestie legt eitjes in een rups, waarna de larven die uit deze eitjes komen zich voeden met de lichaamssappen van het diertje. Maar daar blijft het niet bij. Zodra de larven uit de rups kruipen om zich te verpoppen, verandert het gedrag van de rups radicaal. Terwijl deze eerst meer bewoog en meer at dan niet-geïnfecteerde soortgenoten stelt hij zich nu opeens op als bewaker van de sluipwesppoppen. Ten koste van zichzelf: hij eet niet meer en sterft zodra de sluipwespen ontpoppen. In een video bij het artikel is te zien hoe zo’n bewakerrups een vijand van de poppen van een takje afslaat door heftige bewegingen te maken. Een normale rups trekt zich niets van diezelfde vijand aan. Van de beschermde poppen overleven er meer dan van onbeschermde poppen. De sluipwesp heeft dus duidelijk profijt van de gedragsverandering van de rups. Hoe de wesp erin slaagt deze verandering teweeg te brengen, is echter nog onduidelijk. (NB)