Folia.nl weekblad

>Koninklijke onderscheiding voor docent van het jaar.

Sander Bais, hoogleraar theoretische natuurkunde, is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau. Hij ontving de koninklijke onderscheiding op vrijdag 29 april uit handen van burgemeester Jan van Zanen van de gemeente Amstelveen, de woonplaats van Bais. Dat schrijft de UvA op haar website.

Bais ontvangt de koninklijke onderscheiding vanwege zijn bijzondere verdiensten voor de wetenschap en de samenleving. Hij heeft een indrukwekkende staat van dienst, als onderzoeker, docent en bestuurder binnen de academische wereld, maar ook als voorvechter van het maatschappelijk belang van de natuurwetenschappen.

Tijdens zijn promotieonderzoek in de theoretische natuurkunde aan de University of California (Santa Cruz) werd Bais geïnspireerd tot onderzoek in de fysica van de elementaire deeltjes. Binnen dit vakgebied ontwikkelde hij zich tot specialist in verschijnselen gerelateerd aan topologie, zoals magnetische monopolen.

Zijn artikel ‘Flux Metamorphosis’ (1980) is visionair gebleken; de door hem beschreven effecten staan aan de basis voor het revolutionaire concept van de ‘topologsiche quantumcomputer’, dat pas recentelijk vorm heeft gekregen.

Na zijn aanstelling als hoogleraar theoretische natuurkunde aan de UvA in 1985 nam Bais een groot aantal bestuurlijke taken op zich, binnen en buiten de universiteit. Hij werd vakgroepvoorzitter en later gedurende zeven jaar directeur van het Instituut voor Theoretische Fysica Amsterdam (IFTA), waarbij hij de positie van dit instituut op wetenschappelijk gebied in verschillende opzichten verstevigde.

Bais bekleedde ook bestuursfuncties bij de Landelijke Onderzoeksschool Theoretische Natuurkunde, de stichting FOM en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Daarnaast droeg en draagt hij actief bij aan de coördinatie van de Nederlandse inbreng in CERN in Genève.

Met zijn collegereeksen als ‘Keerpunten in de natuurwetenschappen’ en ‘Relativiteit’ heeft Bais een belangrijke rol gespeeld in het succes van het Instituut voor Interdisciplinaire Studies van de UvA, en ook van het Amsterdam University College (AUC). In januari 2011 werd Bais tijdens de viering van de Dies Natalis uitgeroepen tot Docent van het Jaar 2010.

De laatste jaren is Bais zich steeds meer gaan toeleggen op het uitdragen van inzichten in de natuurwetenschappen aan een breed publiek. Van zijn hand verschenen verschillende populariserende publicaties, waaronder Keerpunten. Momenten van waarheid in de natuurwetenschap (2009), De natuurwetten (2009) en De sublieme eenvoud van relativiteit (2007).

Bais was een van de initiatiefnemers van de Bètacanon, een lijst van vijftig ‘onderwerpen’ die iedere Nederlander van de exacte wetenschappen en techniek zou moeten weten. Ook met zijn talrijke voordrachten, lezingen en media-optredens weet hij de natuurwetenschappen toegankelijk te maken voor een groter publiek. Bais is lid van een aantal prominente organisaties op het grensvlak van wetenschap en maatschappij, zoals de Koninklijke Hollandse Maatschappij voor Wetenschappen en de K.L. Poll Stichting.

Bais ging in juni 2010 met emeritaat, maar hij draagt nog steeds actief bij aan onderwijs en onderzoek. Bij zijn emeritaat ontving hij de Stapenning van de UvA.