Folia.nl weekblad

>Overleden schrijver en UvA-eredoctor Harry Mulisch droomde als puber van een carrière als wetenschapper.
>Erepromotor Marita Mathijsen: ‘Er is in zijn boeken een oorverdovend geklep te horen van allerlei figuren uit de wereldliteratuur.’

UPDATE De op 30 oktober op 83-jarige leeftijd overleden schrijver Harry Mulisch heeft altijd naar een academische titel verlangd. De deur van zijn jongenskamer in het ouderlijk huis aan de Anna van Burenlaan in Haarlem was getooid met het opschrift ‘Laboratorium prof. dr. mr. ir. H.K.V. Mulisch Esq.’. Een hele geruststelling dus dat in elk geval één van die titels hem op 8 januari 2007 ten deel viel: toen verleende de UvA hem tijdens de viering van de 375ste dies van de universiteit een eredoctoraat. Maar toen hij eenmaal doctor Harry Mulisch was tooide hij zich niet met die titel. ‘Niet chic,’ zei hij tegen Folia.

Harry Kurt Victor Mulisch debuteerde in 1952 met de novelle Tussen hamer en aambeeld. Hij vond de novelle zelf van onvoldoende kwaliteit en besloot zijn carrière opnieuw te beginnen. Hij schreef daarna zijn eerste roman Archibald Strohalm, waarmee hij de prestigieuze Reina Prinsen Geerligsprijs voor jong talent won. Sindsdien is er van zijn hand een niet aflatende stroom poëzie, romans, novelles, verhalen, toneelstukken, essays, (auto)biografieën, reisverslagen en reportages verschenen, waarmee hij een groot aantal prijzen in de wacht sleepte, waaronder de Constantijn Huygensprijs en de P.C. Hooftprijs, beide voor zijn gehele oeuvre. Tot zijn bekendste werken behoren onder meer Het stenen bruidsbed, De zaak 40/61, De aanslag, Twee vrouwen en De ontdekking van de hemel.

Volgens Mulisch’ erepromotor Marita Mathijsen is diens werk van groot wetenschappelijk belang. ‘Zijn werk is glashelder wat de bovenlaag van het verhaal betreft. Tegelijkertijd is het aantal lagen onder de oppervlakte onafzienbaar. Die lagen afgraven en de betekenis ervan zichtbaar maken, dat is een van de taken van de literatuurwetenschap. Alle 94 titels in zijn oeuvre zijn ondergronds met elkaar verbonden: elk boek is op zichzelf te lezen, maar de lijnen tussen die werken nalopen, maakt er een leesavontuur van. Er is in zijn boeken een oorverdovend geklep te horen van allerlei figuren uit de wereldgeschiedenis en uit de wereldliteratuur die met elkaar in gesprek zijn. Daardoor gaan zijn boeken altijd over meer dan het alledaagse. Hij probeerde bij de essentie van het leven te komen en een menselijke moraal te ontwikkelen die niet meer afhankelijk was van een godsdienst of overgeërfde axioma’s.’

Naast een gepubliceerd oeuvre laat Mulisch ook onafgewerkte literaire schetsen na, zoals het nooit gepubliceerde De ontdekking van Moskou. Mathijsen: ‘Die schetsen zullen in de toekomst zeker worden uitgegeven. Mulisch heeft besloten dat zijn manuscripten, boeken en voorwerpen die verband houden zijn werk, bij elkaar moeten blijven. Voor de uitvoering van deze laatste wil is een commissie ingesteld, die de familie zal adviseren hoe zijn nalatenschap het beste bewaard kan blijven en toegankelijk kan worden gemaakt.’ (DW)