Folia.nl weekblad

>Kunsthistoricus Hubert Damisch te gast op UvA-symposium.
>Franse kunsthistoricus meent dat het maken van een kunstwerk ook een theoretische kant heeft. ‘Kunst is een theoretisch model.’

‘Hoe moeten we een schilderij begrijpen?’ De vermaarde Franse kunsthistoricus en filosoof Hubert Damisch gaf donderdag 28 mei in een lezing een toelichting op zijn meest recente onderzoek, waarin hij een antwoord zoekt op deze vraag. Damisch was in Amsterdam ter gelegenheid van het symposium ‘Dialogues with Others: A Symposium with Hubert Damisch’. Damisch (1928) is een leerling van de filosoof Maurice Merleau-Ponty (1908-1961) en was ondermeer hoogleraar aan de Ecole des Hautes Etudes en Sociales in Parijs. Hij publiceerde een groot aantal boeken over schilderkunst, fotografie, film, literatuur en architectuur. Tijdens het symposium toonde een aantal (internationale) wetenschappers aan de filosoof hoe diens theorieën gebruikt worden in hun onderzoek.

De manier waarop de toeschouwer een kunstwerk ervaart stond ook centraal in een tentoonstelling die Damisch tien jaar geleden in het Rotterdamse Museum Boymans van Beuningen verzorgde, zo vertelde hij zijn publiek.‘Ik hing het schilderij “De toren van Babel” van Brueghel expres midden in mijn opstelling. Veel mensen komen speciaal naar het museum om dat werk te zien, en werden nu min of meer gedwongen om het schilderij in een nieuwe omgeving, ‘displaced’, te bekijken. Het stond op een levensgroot schaakbord waarop ik mijn selectie uit de museumcollectie had geplaatst. De toeschouwer kon zichzelf als een schaakstuk tussen de kunstwerken bewegen - ook de achterkant van de schilderijen waren te zien.’
Het steeds weer opnieuw kijken naar kunstwerken, niet vanuit een historisch perspectief maar in het hier en nu, staat centraal in het werk van Damisch. Hij heeft veel bekendheid gekregen door zijn stelling dat een kunstwerk ook een theoretische kant heeft. Hij spreekt van ‘een theoretisch model’. Daarmee wordt bedoeld dat kunst moet ingrijpen ‘in theoretische structuren’ zoals het perspectief van waaruit een kunstwerk wordt gemaakt. (Joke de Wolf)