Folia.nl weekblad

^{Foto: Johan van Benthem} 

>In de laatste editie van Spui 25 van 2009 betoogde Johan van Benthem dat het academisch debat niet bestaat.
>'UvA-wetenschappers praten vooral over het aanschaffen van een kleurenprinter of over het publiceren van een artikel.'

‘Mensen denken dat de universiteit een plek is waar interessante mensen voortdurend interessante discussies hebben, maar er zijn genoeg voorbeelden om aan te tonen dat dit niet het geval is,’ zegt universiteitshoogleraar en hoogleraar Logica. Volgens hem is er op de UvA wel veel sprake van ‘mini-debat’, discussies binnen een afdeling over zaken als het aantal kleurenprinters dat moet worden aangeschaft of de hoeveelheid te publiceren artikelen. ‘Maar het echte academische debat bestaat niet,’ zei hij

op 14 december tijdens een lezing in Spui 25. Tijdens die lezing ging hij in op de mythe dat wetenschap bestaat uit discussie. Daar is namelijk helemaal geen tijd meer voor in de academische wereld.
Wat Van Benthem mist is het brede en diepgaande debat tussen vakgebieden en onderzoeksterreinen. Hij noemde verschillende redenen waarom een dergelijke debatcultuur op de UvA nooit is ontstaan of langzaam is verdwenen. Niet alleen hebben wetenschappers het veel te druk om nog tijd te besteden aan ‘conversatiespelletjes’. Ook financiële redenen kunnen een rol spelen. ‘Als in het debat het nut van een onderzoeksrichting in twijfel wordt getrokken vreest men dat de financiering wel eens stopgezet zou kunnen worden.’ Daarnaast refereerde Van Benthem aan het publieke imago van de wetenschap. Hij vermoedt dat mensen graag willen dat wetenschappers met één mond spreken omdat tegenstrijdige meningen niet bij het huidige publieke beeld van efficiëntie passen. Van Benthem: ‘Zelfs een tv-programma als de Nationale Wetenschapsquiz creëert een beeld van consensus door te laten zien dat wetenschappers eenduidig antwoord geven op vragen.’
Toch heeft Van Benthem zijn vertrouwen in de kracht van het debat niet verloren: ‘Ik geloof dat een debat onder alle omstandigheden nuttig is. Het zet zaken op scherp. Bovendien is het in deze tijden belangrijk dat wetenschappers het goede voorbeeld geven en laten zien dat je kan verschillen van mening zonder elkaar de kop in te slaan.’ Hij gaf studenten en docenten dan ook het advies om de debatcultuur op de UvA te stimuleren. ‘Je moet het gewoon doen! Dat is de enige manier om het academisch debat te doen herleven.’ (Julie de Graaf)