Folia.nl weekblad

Foto: Herman Wijffels. 

>In de voorlopig laatste editie van ‘Room for discussion’ ging oud SER-voorzitter en oud-kabinetsformateur Herman Wijffels in debat met hoogleraar Bas Jacobs.
>Wijffels: ‘Uit winstoogpunt wordt alles overbelast: van het milieu tot het financiële systeem. Daar moeten we van af.’

Gisteren vond de voorlopig laatste editie plaats van ‘Room for discussion’, het wekelijkse lunchuurdebat in de centrale hal van de Faculteit Economie en Bedrijfskunde, was de centrale vraag of de wereldwijde recessie meer is dan een economische crisis. Volgens oud-voorzitter van de SER Herman Wijffels wel, bijzonder hoogleraar Openbare financiën en economisch beleid Bas Jacobs had zijn bedenkingen.
Wijffels deed in de discussie een beroep op het moreel van de burger. ‘De huidige crisis raakt de maatschappij in al zijn vezels en is nog veel meer dan een economische, een cultuurcrisis.

De industrialisatie van de wereld heeft ons grote welvaart gebracht, maar ook een manier van denken die niet meer past in de eenentwintigste eeuw. Uit winstoogpunt wordt alles overbelast; van het milieu tot het financiële systeem. Daar moeten we van af.’ Wijffels’ aanname is dat hiertoe enerzijds een cultuuromslag nodig is in het denken van individuele burgers, anderzijds een nieuwe werkwijze bij financiële instituties.
Jacobs, die minister Bos adviseerde bij de aanpak van de crisis, viel het idealistische betoog van Wijffels direct aan. ‘De oplossing voor de crisis op de financiële markten moet een politieke zijn, niet een morele. Toezichthouders moeten de markt reguleren; de burger heeft niets aan een lesje opvoeding.’ De econoom betoogde dat de mens van nature verleidingen immers moeilijk kan weerstaan. ‘Ik heb een vriendin, maar zet mij op een eiland met dertig mooie vrouwen en ik zal ontrouw zijn.’
Wijffels, niet van zijn stuk te krijgen, beweerde dat juist die verleiding moet worden ingedamd. ‘Mijn ervaring bij de Rabobank heeft me geleerd dat winst maken niet per se hoeft zoals de jongens op Wallstreet het doen. Een mentaliteitsverandering kan en moet vanuit de mensen zelf komen.’ Met zijn standpunt volgde CDA’er Wijffels het paginagrote betoog van minister-president Balkenende in de NRC van 19 mei. Jacobs bleef echter hameren op de rol van de politiek. ‘Ik ga niet minder tonijn eten omdat die vissoort bijna is uitgestorven. Het is niet mijn probleem dat de EU een simpel probleem als overbevissing niet op kan lossen.’ Volgens Jacobs geldt hetzelfde voor de economische crisis. ‘Als de urgentie niet groot genoeg is, zal de burger niet in actie komen. Daarom ligt de oplossing van de crisis in politieke handen, niet in de onze.’ (Tim Verlaan)