Folia.nl weekblad

>Hoge Raadpresident Geert Corstens over de rol van de rechter in de samenleving.
>‘Rechters oordelen met kennis die buitenstaanders niet hebben.’

‘Sommige mensen, waaronder parlementariërs, vinden dat rechters na onjuiste beslissingen ontslagen moeten kunnen worden. Dat lijkt mij zeer onwenselijk’, aldus president van de Hoge Raad en UvA-alumnus Geert Corstens. Op 20 mei gaf hij een gastcollege op de rechtenfaculteit. Hij sprak over de positie en het domein van de rechter, naar aanleiding van recente gebeurtenissen die een stroom van kritiek over de Nederlandse rechterlijke macht teweeg brachten. Zo haalde Corstens de beslissing aan van het Arnhemse Gerechtshof om de van mensenhandel verdachte Saban B. verlof toe te staan, waarop B. naar Turkije vluchtte. De beslissing deed veel stof opwaaien en leidde bij sommigen tot de roep om het ontslag van de betrokken rechters., die tot nu toe voor het leven worden benoemd.

‘Het kunnen ontslaan van rechters zou er toe kunnen leiden dat rechters zich gaan richten op de wensen van bestuurders of spraakmakende delen van de samenleving,’ zei Corstens. Hij waarschuwde dat het op korte termijn gunstig stemmen van het publiek op lange termijn het risico in zich draagt dat de positie van de rechter wordt ondergraven. Corstens: ‘Een rechter moet onafhankelijk en onpartijdig zijn zodat mensen kunnen vertrouwen op een vrije oordeelsvorming. Zonder dat vertrouwen is er geen sprake van een volwaardige rechtsstaat.’

Ter illustratie schetste Corstens het voorbeeld van een man die terecht staat voor zware mishandeling. Een rechter zou uit het dossier en het gedrag van de verdachte kunnen opmaken dat het beter zou zijn voor hem en voor de samenleving als de man een taakstraf krijgt in plaats van een gevangenisstraf. Corstens: ‘In dat geval moet de rechter niet beïnvloed worden door de in de samenleving populaire afkeer van taakstraffen. Hij moet een zelfstandig oordeel kunnen vellen.’

Dit betekent volgens Corstens niet dat rechters kritiek van buitenaf moeten negeren. ‘Natuurlijk moeten rechters wel luisteren naar de samenleving en de media. Het is belangrijk om te taxeren wat de maatschappelijke repercussies van beslissingen zijn. Maar mensen moeten onthouden dat rechters oordelen met kennis die buitenstaanders niet hebben.’ (Julie de Graaf)