Folia.nl weekblad

>Filmprogramma en seminar rond Franse filosoof Jacques Rancière.
>‘De filmkijker wordt geëmancipeerd.’

‘De rol van de toeschouwer is in de kunsten erg onderbelicht gebleven. Er wordt in de esthetica meestal van uitgegaan dat de kunstenaar zich op blinde mensen richt die voor het eerst wat te zien krijgen.’ Dit zei de invloedrijke Franse filosoof Jacques Rancière, die afgelopen week in Amsterdam was voor boekpresentaties en een workshop. Tijdens een seminar op 24 september ging hij in discussie met masterstudenten kunstgeschiedenis, filosofie en filmwetenschappen.

Over de actieve rol van de toeschouwer schreef Rancière zijn essay ‘Le spectateur émancipé’. ‘Een documentairemaker als Michael Moore laat geen enkele ruimte aan de toeschouwer, terwijl het juist essentieel is dat de kijker zélf zijn conclusies kan trekken.’ Aan de hand van filmfragmenten lichtte de filosoof zijn ideeën nader toe.

Jacques Rancière (Algiers, 1940) schreef talloze boeken over politiek, marxisme, onderwijs, film en literatuur. De laatste jaren richt hij zijn aandacht steeds meer op visuele cultuur en de relatie met politiek en esthetica. Twee van zijn boeken zijn nu vertaald in het Nederlands onder de titel De toekomst van het beeld respectievelijk De fabel van de cinema. Dat laatste boek is een essaybundel over een aantal filmklassiekers. Tijdens de boekpresentatie in het Filmmuseum lichtte Rancière enkele standpunten toe.

‘In de jaren tien van de vorige eeuw werd al gezegd dat de film de vertelkunst definitief zou veranderen. Maar neem bijvoorbeeld de films van Godard. Hij gebruikt collages en montage op dezelfde manier zoals dat ook al in de negentiende eeuw werd gedaan in de literatuur. Er is alleen een verschil in het evenwicht tussen de talenten van de kunstenaar en het begrip van het publiek. Daar wordt veel meer van verwacht. Maar de vertelkunst is in essentie niet veranderd.’ (Joke de Wolf)