Folia.nl weekblad

>Woordblindheid al bij baby’s van acht weken herkenbaar
>Tien jaar onderzoek wijst op genetische oorzaak

Hoewel tot voor kort werd aangenomen dat dyslexie zich pas openbaarde bij het aanleren van een taal, blijkt dat woordblindheid al vanaf de leeftijd van acht weken aan te tonen is. Dit is de uitkomst van een door NWO geïnitieerd onderzoek, uitgevoerd door genetici, gedragswetenschappers en taalkundigen van de Radboud Universiteit, de Rijksuniversiteit Groningen en de UvA. Tien jaar lang onderzochten zij de ontwikkeling, de lichamelijke oorzaken en de aanpak van het dyslexie bij proefpersonen.

Tot nu toe werd onderzoek naar dyslexie uitgevoerd onder personen waarvan al bekend was dat ze aan het syndroom leden. Voor het eerst is nu een groep opgroeiende personen onderzocht: ruim driehonderd proefpersonen, waarvan honderdtachtig afkomstig uit families waarbinnen dyslexie voorkomt. Van die laatste groep blijkt zo’n 40% inderdaad met woordblindheid te zijn belast.

De proefpersonen kwamen als baby’s binnen. Ze kregen voortdurend eenzelfde geluid te horen, met daartussendoor af en toe een afwijkend geluid. Hersenscans registreerden hun reactie. De baby’s die opgroeiden zonder woordblindheid reageerden direct, terwijl de baby’s die niet of vertraagd op de klankverandering reageerden later in het onderzoek vaak dyslectisch bleken te zijn. Ook is er visueel getest: de proefpersonen zonder het syndroom vertoonden een bepaalde hersenactiviteit, de proefpersonen met het syndroom vertoonden de activiteit op die plek niet.

Volgens projectleider Dr. Barbera Franke van het UMC Nijmegen is de belangrijkste conclusie van het onderzoek dat veel oorzaken van dyslexie in de genen zitten die zorgen voor de groei van hersencellen voor of kort na de geboorte. Deze uitkomst is in lijn met eerdere bevindingen dat de hersens van dyslectici er anders uitzien dan die van mensen zonder woordblindheid.  Mede-onderzoeker en UvA hoogleraar orthopedagogiek Aryan van der Ley roept op tot vroegtijdige interventie wanneer op lage leeftijd dyslexie wordt gesignaleerd, aangezien het brein van jonge kinderen zo plastisch is dat hulp in vroeg stadium het effectiefst is. (LH)