Folia.nl weekblad

>Debat in Spui25 over de ondergang van de democratie.
>‘Wij vechten elkaar eerst de tent uit om vervolgens rond de tafel te gaan zitten.’

‘Een zwaarder onderwerp dan de ondergang van de democratie kon nauwelijks bedacht worden.’ Zo opende Piet de Rooy, emeritus hoogleraar Nederlandse geschiedenis 17 februari een debat bij Spui25 over de vermeende crisis in de democratie. Hij hield echter, evenals hoogleraar politieke theorie Meindert Fennema, een geruststellend betoog: de ondergang van de democratie is niet aanstaande en klagen over democratie is zo oud als het begrip zelf.
Meindert Fennema, auteur van het boek De tovenaarsleerling over Geert Wilders: ‘Sinds de uitvinding van de moderne democratie in de Verenigde Staten heeft democratie zeer uiteenlopende vormen gekregen. Zo heeft het bijna 150 jaar geduurd voordat er sociale democratisering heeft plaatsgevonden. De elite heeft tot diep in de twintigste eeuw de touwtjes in handen gehouden. Het populisme heeft voor een verdere democratisering gezorgd, waarbij het volk invloed kreeg op domeinen die voorheen behouden waren aan de politieke elite.’

‘De somberheid over democratie komt voort uit de verschillende opvattingen over het begrip zelf. Het staat nooit vast, en is daarmee altijd onderwerp van discussie.’, zei Piet de Rooy. Zo is de huidige opvatting dat gekozen volksvertegenwoordigers er niet zijn om met een eenmaal gegeven mandaat in het belang van het volk te handelen, maar in plaats daarvan een positie hebben waarin zij continu het volk moeten dienen, betrekkelijk nieuw.

‘Democratische politici zijn er niet meer voor het volk, maar van het volk. Dit heeft de politieke slagkracht van de democratie verkleind, en dat is in zichzelf weer een reden van kritiek.’ Dat het idee heerst dat de democratie in een crisis verkeert is volstrekt normaal volgens De Rooy. ‘Democratie is bijna per definitie in crisis.’

Het debat werd besloten door emeritus hoogleraar historische Nederlandse letterkunde Herman Pleij met een beschouwing over de Nederlandse volksaard. ‘Nederland is geen saai land. Onze botheid is onze deugd. We vechten elkaar eerst de tent uit om vervolgens rond de tafel te zitten en de schoorsteen zo goed mogelijk te laten roken.’ (Onno La Rivière)