Folia.nl weekblad

>Debat over financiële schandalen vroeger en nu in Spui25.
>‘Het langzame jatten, zoals de woekerpolissen, blijft maar doorgaan omdat zelfs de politiek eraan meewerkt.’

Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Grof geld. Financiële schandalen vroeger en nu ging auteur Roel Janssen op 27 januari in debat met Ewald Engelen, hoogleraar financiële geografie en met journalist Eric Smit. Het boek biedt een historisch perspectief op Nederlandse criminele financiële praktijken.
‘Financiële schandalen zijn van alle tijden’, zei Janssen. ‘Nederlanders denken vaak op financieel gebied het beste jongetje van de klas te zijn, maar met iets meer historisch besef moet dat beeld bijgesteld worden.’ Omdat Nederlanders vaak vooruitliepen op het gebied van financiële innovaties, heeft Nederland ook veel te maken gehad met de keerzijden daarvan, zoals bijvoorbeeld het doorverkopen van aandelen die niet daadwerkelijk in bezit zijn.’

Ewald Engelen vond dat Janssen met zijn perspectief een te gemakkelijke keuze heeft gemaakt. ‘Journalisten doen goed verslag van de crisis. Maar de suggestie dat financieel wangedrag nu eenmaal in de aard van de mens zit, gaat voorbij aan een achterliggend patroon. De gewone banken faciliteren het wangedrag van de financiële boeven. Maar de mensen die daar aan meewerken blijven altijd buiten schot.’

Eric Smit beaamde dit. ‘Het langzame jatten, zoals de woekerpolissen, is vele malen omvangrijker en blijft maar doorgaan omdat zelfs de politiek eraan meewerkt.’
Een goed voorbeeld daarvan vindt Engelen de bankiers die de herziening van de Basel akkoorden, het zogenaamde Basel III, hebben bewerkstelligd. Hierin worden nieuwe financiële eisen gesteld voor banken. ‘En ze zeggen dat daarmee het banksysteem gewaarborgd wordt. Gaat u maar rustig slapen, alles komt goed. Dat valt echter niet te onderbouwen.’ Volgens Janssen is ook het afleggen van een bankierseed geen oplossing. ‘De zucht naar geld is te groot.’ (Onno La Rivière)