Folia.nl weekblad

^{Illustratie: Bouwtekening door architect Poggenbeek van het BG in 1897. Copyright: Stadsarchief Amsterdam.} 

>Monumentenzorg adviseert negatief over schrappen monumentenstatus.
>Dichtbouwen negentiende-eeuws ziekenhuiscomplex ‘zeer ongewenst’.

De Rijksdienst voor archeologie, cultuurlandschap en monumenten heeft het dagelijks bestuur van het stadsdeel Centrum negatief geadviseerd ten aanzien van het schrappen van de monumentenstatus van de Tweede chirurgische kliniek van het voormalige Binnengasthuis (BG), tegenwoordig bekend als Crea 2. Ook het vroegere zusterhuis van het BG aan de Nieuwe Doelenstraat en Kloveniersburgwal moet wat monumentenzorg betreft op de Rijksmonumentenlijst blijven staan. De UvA wil op het BG-terrein een nieuwe bibliotheek geesteswetenschappen bouwen en wil daartoe het in 1897 onder leiding van architect Poggenbeek gebouwde Crea 2 en een groot deel van het zusterhuis slopen.
De Rijksdienst laat in zijn brief aan het stadsdeel weten dat het BG-terrein een unieke cultuurhistorische waarde vertegenwoordigt die volgens de dienst intact zou moeten blijven. De bijzondere kwaliteit van het BG-terrein wordt volgens de dienst onder meer bepaald door het feit dat het om een negentiende-eeuws ziekenhuiscomplex gaat, een unicum ‘waaraan vele befaamde architecten hun bijdrage hebben geleverd’. Meer specifiek geldt ten aanzien van het huidige Crea 2 dat het gaat om ‘veel meer dan een bakstenen gebouw’.

De dienst schrijft: ‘Architectuurhistorisch gezien gaat het om een interessant voorbeeld van een combinatie van traditie en vooruitgang; het vormt een schakel tussen de negentiende-eeuwse en twintigste-eeuwse architectuur. Alleen door dit gebouw valt nog te begrijpen hoe het terrein was ingedeeld.’
Het architectenbureau Cruz & Ortiz, dat de nieuwe bibliotheek heeft ontworpen, krijgt van de dienst weliswaar complimenten omdat het bureau ‘duidelijk moeite’ heeft gedaan de bibliotheek in de bestaande historische structuur van het BG-terrein in te passen, maar voegt daar aan toe: ‘Het dichtbouwen van de bestaande open binnenruimte [van het BG-terrein, red.], zoals thans omsloten door de Tweede chirurgische kliniek [Crea 2, red] en het zusterhuis, is echter wel zeer ongewenst. Hierdoor ontstaat een verder verlies van de identiteit van het gebied, gevormd door de gesloten hovenstructuur.’
Alles overwegende komt de Rijksdienst tot de slotsom dat er vanuit het oogpunt van monumentenzorg ‘ernstige bezwaren’ zijn tegen het schrappen van de monumentenstatus van Crea 2 en van het zusterhuis. Een woordvoerder van het stadsdeel Centrum verwacht dat het dagelijks bestuur rond het eind van het jaar een beslissing zal nemen over de eventuele bouw van de bibliotheek. (DW)