Folia.nl weekblad

^{Door de schimmel fusarium oxysporum verwelkte tomatenplanten.}

>Ziekmakende chromosomen van de schimmel fusarium oxysporum kunnen van de ene schimmel naar de andere ‘verhuizen’.
>Dit ontdekte moleculair bioloog Martijn Rep in samenwerking met een Amerikaanse collega.

Ziekmakende chromosomen van de schimmel fusarium oxysporum, die veel voorkomen in bananenbomen, dadelpalmen en katoenplanten, maar ook in gewassen als tomaten, komkommer en meloen, kunnen van de ene schimmel naar de andere ‘verhuizen’. Dit ontdekte moleculair bioloog Martijn Rep. Met deze ontdekking is het ontstaan van nieuwe ziekmakende stammen van schimmels in de natuur en in de land- en tuinbouw verklaard. Rep deed zijn ontdekking in samenwerking met onder meer UvA-promovenda Lotje van der Does en met de Amerikaanse bioloog Li-Jun Ma van het Broad Institute in Cambridge De onderzoeksresultaten zijn inmiddels in Nature gepubliceerd.
‘De schimmel fusarium oxysporum staat erom bekend dat hij verwelkingziektes veroorzaakt bij veel fruit- en groentesoorten,’ zegt Rep. ‘Het is een schimmelsoort die heel veel verschillende gedaanten aanneemt. De ene soort maakt alleen een banaan ziek, de andere soort alleen dadels of tomaten. Ook zijn er onschadelijke schimmels, maar die kunnen schadelijk worden.’ Elke schimmel, schadelijk of onschadelijk, bestaat uit elf chromosomen waarin het DNA is opgeslagen.

‘Maar de schadelijke schimmels hebben er vier extra zie zich uitsluitend bezighouden met het ziek maken van het gewas,’ zegt Rep. ‘Wat we nu hebben ontdekt is dat die vier extra en ziekmakende chromosomen van een schadelijke schimmel kunnen overspringen naar een onschadelijke schimmel, die daardoor schadelijk wordt. In sommige gevallen is zelf twee van de vier al voldoende.’

Het mechanisme achter de chromosoomverhuizing is vooralsnog onbekend. NWO heeft onlangs een Vici-beurs toegekend aan Rep om dit mechanisme te achterhalen en de evolutie van ziekmakende chromosomen in fusarium oxysporum in kaart te brengen. (DW)