Folia.nl weekblad

>‘Hebben we in Nederland dan geen toppers?’, vragen Nederlandse promovendi zich af.
>Er kan nog veel worden verbeterd aan de positie en begeleiding van promovendi.

Het is leuk dat KNAW-president Robbert Dijkgraaf in het buitenland de broodnodige promovendi gaat werven, maar misschien moet hij eerst even kijken of er in Nederland wel een tekort aan gepromoveerden is. Dat zegt Gertjan Tommel van het Promovendi Netwerk Nederland. Hij zet vraagtekens bij de plannen van Dijkgraaf en het Innovatieplatform om jaarlijks duizend buitenlandse promovendi naar Nederland te halen. Tommel: ‘De leden van het Innovatieplatform weten niet of hier te weinig doctortitels worden uitgereikt, en waardoor dat dan zou komen. Het is ook niet bekend waarom zoveel promovendi halverwege afhaken en waarom zoveel buitenlanders na hun promotie snel weer naar hun eigen land terugkeren. En het lijkt wel alsof men daar niet eens nieuwsgierig naar is.’

Er zijn allerlei zaken die het lastig maken om in Nederland als promovendus aan de slag te gaan, meent Tommel. ‘Arbeidscontracten zijn meestal in het Nederlands, zodat buitenlanders niet weten wat ze ondertekenen. Ook folders met “Welkom op de universiteit” zijn vaak in het Nederlands. Ik hoorde zelfs recentelijk dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) weigerde om Engels met een kenniswerker te praten. Dat zijn signalen die je serieus moet nemen voordat je buitenlanders in groten getale hierheen probeert te halen.’
Dat Dijkgraaf ‘toppers’ wil aantrekken, doet Tommel ook de wenkbrauwen fronsen. ‘Hebben we die dan nog niet in huis? En zo nee: hoe zou dat dan komen? Moeten we niet eerst de randvoorwaarden op orde hebben? Het heeft bijvoorbeeld weinig zin om extra promovendi aan te trekken als je niet investeert in hun begeleiding. Of in hun vervolgcarrière, die in Nederland toch al onder de maat is. Nederlandse universiteiten investeren nauwelijks in postdocs, want die zijn duurder dan promovendi.’
Volgens het Innovatieplatform gaat Tommel te snel. De werkgroep die de promovendi moet werven, vergadert eind deze maand en wil in februari een definitief plan publiceren. ‘Natuurlijk kunnen we nog dingen verbeteren, maar je moet niet wachten tot alle omstandigheden ideaal zijn’, zegt een woordvoerder. ‘We werken zowel aan het één als aan het ander. Anders verzanden we in bureaucratie en gebeurt er nooit iets.’ Toch kijkt Tommel ervan op dat de plannen al goeddeels naar buiten zijn gebracht zonder nut en noodzaak te onderzoeken. ‘Wij hebben van tevoren een goed gesprek gehad. Ik heb de medewerkers van het platform toen gevraagd of ze eens met een stuk of tien buitenlandse promovendi wilden praten. Dat zou een schat aan informatie opleveren, maar ik heb nog geen reactie.’ Ook dat komt goed, aldus het platform. ‘We gaan zeker met buitenlandse promovendi spreken om te horen wat we kunnen verbeteren. Natuurlijk luisteren we naar klachten. We hebben bijvoorbeeld ook het IND-loket voor kenniswerkers ingevoerd, zodat de toelating sneller verloopt.’ (HOP)