Folia.nl weekblad

>KNAW-president Robbert Dijkgraaf breekt een lans voor meer investeringen in de kenniseconomie.
>Maar regering overweegt forse bezuiniging op hoger onderwijs.

Als Nederland goed uit de economische crisis wil komen, moet er juist nu geïnvesteerd worden in onderwijs en onderzoek. Die boodschap gaf het Innovatieplatform afgelopen vrijdag mee aan het kabinet tijdens de presentatie van de ‘KIA foto’. In deze ‘foto’, een jaarlijkse momentopname van Nederland als kennisland, evalueert het platform in hoeverre de ambities uit de Kennisinvesteringsagenda (KIA) zijn verwezenlijkt.
De gepresenteerde momentopname schetst een weinig rooskleurig beeld van de huidige stand van de Nederlandse kenniseconomie. ‘We raken de aansluiting met de internationale kopgroep kwijt’, zei Robbert Dijkgraaf, president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en prominent lid van het Innovatieplatform.

Met een strategische ligging, een goed opgeleide bevolking en een aantal economisch sterke sectoren heeft Nederland weliswaar een goede uitgangspositie, maar op tal van andere punten loopt het volgens Dijkgraaf fors achter bij de concurrentie. Vooral de lage investeringen in wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling zijn een bron van zorg: de publieke uitgaven daalden in een jaar tijd van 0,73 naar 0,67 procent van het binnenlands bruto product, de private investeringen groeiden nauwelijks en het aandeel onderzoekers ligt ver onder het OECD-gemiddelde.
Nederland staat voor een keuze, aldus Dijkgraaf. ‘Gaan we doorpakken of blijven we achter? Als we als kennissamenleving willen blijven meetellen, moet er iets gebeuren. Extra investeringen in onderwijs, onderzoek en innovatie, zowel door de overheid als door het bedrijfsleven, zijn noodzakelijk. Juist nu, in een tijd van economische crisis, moeten we ons daarvan bewust zijn.’ Gerard Kleisterlee, Philips-topman en lid van het platform, is het daar volledig mee eens: “Gebruik deze crisis om te werken aan de fundamenten van de economie.’ Bezuinigen is geen optie. ‘Als we nu bezuinigen, dan nemen we de kenniseconomie niet serieus’, zegt Dijkgraaf.
Om de crisis het hoofd te bieden overweegt de regering inmiddels een forse bezuiniging op het hoger onderwijs, zo blijkt uit de Lijst Gerritse, een lijst met potentiële bezuinigingen, waar de Volkskrant beslag op heeft weten te leggen. Een verhoging van het collegegeld met meer dan negenhonderd euro behoort tot de mogelijkheden. Zo’n verhoging zou een totale besparing opleveren van 554 miljoen euro. Verdeeld over de ruim zeshonderdduizend hoger onderwijsstudenten, zou dit neerkomen op een extra collegegeldverhoging van 919 euro per student. (HOP)