Folia.nl weekblad

>In de maandelijkse editie van ‘De stelling van…’ in Spui25 sprak gisteren klinisch psycholoog Merel Kindt.
>‘Angst wordt tijdelijk onderdrukt in het emotioneel geheugen, maar niet gewist en kan dus altijd terugkomen.’

Hoogleraar experimentele klinische psychologie Merel Kindt verdedigde gisteren in Spui25 de stelling dat het wissen van het emotioneel geheugen noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat een therapie permanent effect heeft. Een controversiële stelling omdat er tot nu toe vanuit werd gegaan dat dit geheugen onuitwisbaar is. ‘Mensen onthouden positieve of negatieve gebeurtenissen het beste. Bij een angststoornis wordt een zeer negatieve gebeurtenis opgeslagen in het emotioneel geheugen en komt steeds weer naar boven, waardoor telkens een irrationele angst wordt gevoeld’, zei Kindt.

De traditionele behandeling van zo’n stoornis draait om het aanleren van nieuwe emoties. Kindt vertelde echter dat dit geen blijvend resultaat oplevert. ‘De angst wordt tijdelijk onderdrukt in het emotioneel geheugen, maar niet gewist en kan dus altijd terugkomen.’ Hoe een geheugenspoor wel kan worden gewist, onderzocht Kindt vanuit het zogenaamde ‘vreesconditioneringsparadigma’. Hierbij wordt een geconditioneerde angstrespons aangeleerd. Kindt: ‘Tot verdriet van de eerstejaars psychologiestudenten, onze proefpersonen, lieten we ze een bepaald geometrisch figuur zien en dienden gelijktijdig een pijnprikkel toe.’ Op deze manier ontwikkelden de studenten een angstreactie, die zich na verloop van tijd ook manifesteerde bij het zien van enkel het plaatje, zonder de pijnprikkel. Kindt: ‘Normaal gesproken wordt een dergelijke stoornis behandeld door de patiënt aan de neutrale stimulus, in ons geval het plaatje, bloot te stellen, maar dan zonder pijnprikkel. De angstrespons wordt dan tijdelijk onderdrukt.’
Kindt gebruikte een andere aanpak en probeerde de angstrespons blijvend af te leren met behulp van bètablokkers, die het emotioneel geheugen verzwakken, en blootstelling aan de neutrale stimulus in een bepaalde context. Kindt: ‘We kapselen de angst als het ware in door deze te koppelen aan een specifieke context zoals een bepaalde kleur licht in de kamer.' Deze aanpak bleek zeer effectief en ook na langere tijd kwam de angstrespons niet meer terug. Hoewel er nog meer onderzoek nodig zal zijn om Kindts bevindingen te toetsen, zijn de eerste resultaten opzienbarend. ‘Het lijkt er op dat we de angst blijvend gewist hebben uit het emotioneel geheugen. Het is een radicaal andere aanpak, maar veelbelovend voor de klinische praktijk.’ (JdG)