Folia.nl weekblad

>Moleculair bioloog en paleogeneticus Svante Pääbo geeft de jaarlijkse publiekslezing van het AMC.

Wat maakt de mens tot mens? Het Darwinjaar en vragen over genetische evolutie stonden centraal tijdens de zestiende editie van de Anatomische Les (filmpje), een door het AMC en de Volkskrant georganiseerde publiekslezing die gaat over een thema op het snijvlak van geneeskunde en maatschappij. Traditiegetrouw wordt er een arts uitgenodigd om ingewijden en belangstellenden deelgenoot te maken van zijn onderzoek. Aan de Zweedse wetenschapper Svante Pääbo – spreek uit pebo – dit jaar de eer de prestigieuze lezing te verzorging in het Concertgebouw, waar een kleine tweeduizend mensen op afkwamen.

Is ons genetisch materiaal vergelijkbaar met dat van onze voorvaderen? Met de aan ons verwante chimpansees en met de dertig duizend jaar geleden uitgestorven Neanderthaler? Deze vragen staan centraal in het onderzoek van Pääbo, die probeert het dna van fossiele Neanderthalers te ontcijferen. Een wetenschappelijk hoogstandje dat pas sinds een paar jaar en alleen door nieuwe technologische ontwikkelingen voor mogelijk wordt gehouden. Tijdens zijn drie kwartier durende les werd de toeschouwer stap voor stap meegnomen in de wereld van de paleogenetica en toonde hij aan dat er geen genetische aanwijzingen zijn voor gezamenlijke nakomelingen met de mens.

Pääbo (1955) maakte al voor zijn dertigste enorme indruk met zijn promotieonderzoek waarin hij in het geheim het dna van een 2400 jaar oude mummie wist te ontcijferen. Het stond op de cover van het gerenommeerde tijdschrift Nature en legde de basis voor de paleogenetica, de studie van fossiel dna. Na mummies ging Pääbo verder met holenberen en mammoeten. Een ruwe schets van neanderthaler dna hoopt hij aan het eind van dit jaar gereed te hebben. Toch liet Pääbo het publiek deze middag achter met een cliffhanger: de echte uitkomsten van het vergelijkende onderzoek van menselijk en neanderthaler dna materiaal duurt nog een paar jaar. Daar is het materiaal nog niet accuraat genog voor. Decaan van de Geneeskundefaculteit en voorzitter van de Raad van Bestuur van het AMC Louise Gunning-Schepers nodigde Pääbo direct uit om die resultaten in de toekomst bij een volgende Anatomische Les te delen. (FB)