Folia.nl weekblad

Socioloog en universiteitshoogleraar Abram de Swaan heeft de P.C. Hooftprijs 2008 gewonnen. Aan de prijs, die wordt uitgereikt op 22 mei, is een geldbedrag van 60.000 euro verbonden.

De Swaan krijgt de prijs voor zijn essayistisch werk, dat volgens de jury ‘bijzondere literaire kwaliteiten’ heeft. Volgens de jury schrijft De Swaan in ‘glasheldere en lenige taal waar het plezier in het schrijven vanaf vonkt’. Niettemin is de prijs toegekend aan iemand die niet in de eerste plaats bekendheid geniet in literaire kring, maar in wetenschappelijke kring. Maar met een jury waarin slechts één neerlandicus was vertegenwoordigd (René van Stipriaan), is het misschien niet vreemd dat de keuze is gevallen op iemand van buiten de letteren. Naast Van Stipriaan zaten in de jury fysicus en wetenschapshistoricus Dirk van Delft, astronoom Vincent Icke, historica Amanda Kluveld en psycholoog Beatrijs Ritsema.
De Swaan (1942), die dit jaar met emeritaat ging, is nationaal en internationaal gelauwerd om zijn sociologisch onderzoek, dat hij grotendeels verrichtte aan de UvA. In een afscheidsinterview begin dit jaar met Folia, omschreef hij zichzelf als iemand ‘met een omnivore nieuwsgierigheid’. De Swaan, die in 1973 aan de UvA promoveerde op een onderzoek naar coalitievorming, heeft in zijn lange loopbaan over tal van onderwerpen geschreven. Een van zijn belangrijkste wetenschappelijke werken dateert uit 1988. Het is een vergelijkend historisch onderzoek naar de opkomst van de verzorgingsstaat in Europa en Amerika onder de titel In care of the state, dat in Nederland verscheen onder de titel Zorg en staat. Daarnaast is van hem bekend de studie Woorden van de wereld, over het  mondiale talenstelsel. Gelijktijdig verscheen een speciaal nummer van De Gids: ‘De woorden van De Swaan’.
De Swaan, die momenteel als visiting professor verblijft aan Columbia University in New York, beschouwt socioloog Joop Goudsblom als ‘mijn oudere broer in de wetenschap’. De Swaan: ‘Joops uitgangspunt is dat alle menselijke groepen vuur konden en kunnen maken en toepassen en dat er geen enkele andere diersoort is die dat ook kan. Dat is een prachtig onderscheid, een empirisch verschil tussen mensen en andere dieren. Het is bovendien cvan essentieel belang omdat de beheersing van vuur ons waarschijnlijk een voorsprong heeft gegeven op al die andere roofdieren. En dat vuur zit nu samengebald in de atoombom.’ De Swaan beschouwt Goudsblom ook als zijn grote literaire voorbeeld: ‘Iemand die een literaire uitdrukkingskracht paart aan een groot sociaalwetenschappelijk inzicht.’ (DW)