Folia.nl weekblad

>Universiteitshoogleraar Ad Lagendijk in debat met rechtsethicus Joep van der Vliet tijdens chesterfielddebat van de Free Minders.
>Tegenstander van WikiLeaks Lagendijk krijgt weinig medestand uit zaal.

‘Het is moeilijk iemand te vinden die tegen WikiLeaks is, maar in mij heb je hem gevonden.’ Ad Lagendijk, universiteitshoogleraar experimentele fysica en ook blogger, hield een haast emotioneel betoog tijdens het vierde chesterfielddebat van de Free Minders in de Oudemanhuispoort op woensdag 9 februari.

‘Wanneer klokkenluiders crimineel gedrag blootleggen, dan vind ik dat prima, maar het is een misverstand dat de schending van vertrouwelijk stukken altijd goed is: het is eerder een aanval op de democratie die met democratische regels heeft vastgelegd dat bepaalde dingen vertrouwelijk zijn. Bovendien: wie bepaalt waar de grens ligt?’

Zijn opponent tijdens het debat, rechtsethicus en universitair docent aan de UvA Joep van der Vliet, was een tegenovergestelde mening toegedaan. ‘Ik heb weinig vertrouwen in de democratie, dus dat regels tot stand gekomen in de door ons gekozen regering ook moreel juist zijn, durf ik niet altijd te zeggen. WikiLeaks is geen slechte benadering van een plek voor onafhankelijke klokkenluiders. Of daarmee schade wordt aangericht die niet opweegt tegen een groter belang, mag rechtsstatelijk alleen maar achteraf worden getoetst.’

Lagendijk en Van der Vliet gingen met elkaar in debat tijdens een discussiebijeenkomst georganiseerd door de Free Minders, een groepje studenten die interdisciplinaire debatten organiseert in de centrale hal van de Oudemanhuispoort. Met de titel: Wikileaks: persvrijheid onbegrensd, werden beide standpunten uitvoerig met de zaal besproken.

Over persvrijheid ging het echter nauwelijks. Daarover zei Lagendijk tegen het einde wel: ‘Ik ben voor de vrijheid van meningsuiting, maar ik ben ertegen om de pers een speciale status te geven door middel van het verschoningsrecht. De pers is volkomen uit de hand gelopen en bericht niet op een democratische manier over zaken. Bepaalt NRC Handelsblad de grens van wat geschonden mag worden? Ook kranten zijn onderdeel van de commerciële markt, journalisten worden niet democratisch gekozen.’

Vanuit het publiek mengde onder andere internetondernemer Danny Mekic' - ‘Ik ben door NRC uitgeroepen tot de persoon die in de media het meest aan het woord is geweest over WikiLeaks, dus ik heb wel recht van spreken - zich in het debat. ‘WikiLeaks is het antwoord op de steeds machtiger wordende instellingen waar wij ons aan moeten committeren. Denk aan de opslag van al onze privacygegevens door Europa, maar ook door de VS. De discussie moet niet gaan over de inhoud van gelekte documenten, maar over hoe de macht is verdeeld. Voorstanders van WikiLeaks wordt het onmogelijk gemaakt geld te doneren aan de organisatie, hoe democratisch is dat?’

De argumenten - die zich concentreerden rondom de democratische waarde van WikiLeaks, de vraag welke macht nu eigenlijk gecontroleerd moet worden en wie het morele recht heeft zich boven wetten te verheffen - deden geen van de deelnemers van standpunt veranderen, noch hen enige twijfel uitspreken. Zo bleven er twee punten tegenover elkaar staan; aan de toehoorder om de afweging welke kant te kiezen voor zichzelf te maken. (FB)