Folia.nl weekblad

>De Anatomische Les werd dit jaar uitgesproken door vaccinonderzoeker Rino Rappuoli.
>’In de toekomst kunnen we ook tegen kanker vaccineren.’

‘Het ontwikkelen van vaccins is de grootste revolutie van de mensheid,’  zei Rino Rappuoli, hoofd vaccinonderzoek bij Novartis Vaccines and Diagnostics in Siena, tijdens de zeventiende Anatomische Les op donderdag 18 november in het Concertgebouw. ‘We maken nu sinds 120 jaar vaccins en het blijft de medische interventie met de grootste impact op onze gezondheid. Toch doen veel vaccins denken aan een zwart-wit foto. Het beeld is mooi, maar de technologie waarmee het is vervaardigd, is verouderd.’

Dat beeld klopt niet, meent Rappuoli, en moet worden bijgesteld. De technologische ontwikkelingen in vaccins gaan snel en de inentingen worden juist steeds veiliger.

De Anatomische Les is een publiekslezing op het snijvlak van de geneeskunde en de maatschappij, georganiseerd door het AMC. Jaarlijks wordt een wetenschapper uitgenodigd die in zijn discipline toonaangevend is en gevraagd of hij of zij de Les wil uitspreken. Dit jaar viel de eer ten beurt aan Rappuoli die al jaren toppresataties levert op het gebied van het bestrijden van infectieziekten.

Rappuoli begon zijn Les met een verhaal over Siena, waar in 1348 de pest uitbrak, precies op het moment dat de stad had besloten de hoogste cathedraal van de wereld te bouwen. Dat mislukte, want de epidemie kostte aan zeventig duizend mensen, 70 procent van de totale bevolking het leven. Rappuoli: ‘Als ik mensen vertel dat er zeventig duizend mensen doodgingen, kijkt men niet op of om. Wanneer ik daar aan toevoeg dat het gebeurde in een economisch bloeiende en welvarende stad, dan wordt er ineens geluisterd. Mensen vinden economie nu eenmaal belangrijker dan ziekten.’

Hoewel vaccinatieprogramma’s in de westerse wereld tal van ziekten bestrijden, signaleert Rappuoli een groeiende weerstand en angst tegen vaccinaties. Zo stond onlangs het inentingprogramma voor jonge meisjes tegen het hpv-virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt ter discussie net zoals het vaccinatieprogramma tegen de Mexicaanse griep. Rappuoli benadrukte dat vaccins juist steeds veiliger worden en de technologieën steeds beter. ‘De technologie is de eenentwintigste eeuw al binnengestapt, de mensen blijven alleen nog in de twintigste eeuw hangen.’

Als het aan Rappuoli ligt komt er in de toekomst ook een goed werkend vaccin tegen HIV, want de technieken om dat te maken zijn al heel ver. Op den duur zal zelfs kanker kunnen worden uitgesteld, meent Rappuoli. ‘U denkt misschien dat dat een droom is, maar ook die technologie bestaat al.’ (FB)