Foto: Daniël Rommens
actueel

Hans Amman: 'De UvA moet weer decorum krijgen'

Dirk Wolthekker,
2 september 2015 - 12:34

De opening van het academisch jaar was een valse start, dat ziet ook vicevoorzitter Hans Amman. Juist in het jaar dat er met de kaderbrief en de begrotingsplannen voor de komende jaren iets wezenlijks voorligt aan de medezeggenschap, ging het mis. 'Wij doen ons stinkende best om het beter te doen dan de afgelopen jaren. Maar er hangt een beeld dat dit niet zo is.'

De vernieuwing die Hans Amman wat betreft de financiën wil doorvoeren zit voor een groot deel in de vorm en niet in de inhoud, want die staat als een huis, zo stelt hij op de ochtend na de tumultueuze opening van het academisch jaar. Daarover wil hij nog wel iets kwijt. ‘Het is niet goed gegaan. Dat begon al met de zogenaamde censuur op het gedicht dat zou worden voorgelezen. Daarover hebben we intern te laat en te weinig gecommuniceerd. Dat had echt beter gekund, maar het ontbrak aan tijd. We moeten inmiddels met drie CvB-leden een organisatie aansturen van meer dan tachtigduizend medewerkers en studenten. In andere organisaties zijn daar zes of zeven man voor. We hebben het met ons drieën te druk, daardoor vallen er dingen van de klep. Maar de fout zat niet alleen bij ons. Het gedicht was gemaakt door de band Nachtschade die het ook zou voorlezen. Als die dan niet op een repetitievergadering komt, dan hebben we er niet zo veel vertrouwen in. Zo’n optreden wordt dan een wildcard en dat is niet de bedoeling.'

'Waarom moet hier altijd het beeld hangen dat het aan de UvA een zootje is en dat de UvA daarom zo leuk is?'

De UvA liet maandag weten dat het gedicht ‘grof taalgebruik’ bevatte en daarom niet geschikt was voor een ceremonie als de jaaropening. Waarom niet?

‘We werden beschuldigd van censuur, maar onze kritiek op het gedicht had weinig te maken met censuur, want daar zijn we uiteraard geen voorstander van. Kritiek kan altijd en men had met alle plezier een gedicht mogen voordragen over de problemen aan de UvA of over de bezettingen. Maar het gedicht bevatte ook uitlatingen aan het adres van Louise GunningGunning had volgens de dichters een 'ijzeren glimlach'. Waarom moet een vertrokken bestuurder zo neergezet worden op een ceremonie waar zij zelf bij aanwezig is? De UvA moet weer decorum krijgen. Ik ben zelf geboren en getogen aan de UvA, ben een UvA-man in hart en nieren, maar waarom moet hier altijd het beeld hangen dat het aan de UvA een zootje is en dat de UvA daarom zo leuk is? Dat willen we niet meer. Een beetje een zootje kan best, maar dit hoeft toch niet ten koste te gaan van de instelling of haar mensen? Dat is met dergelijke acties wel het geval.’

 

Heeft de UvA de acties van maandag niet zelf ook ontketend?

‘Dat had je in april kunnen zeggen, maar nu niet meer. Wij doen ons stinkende best om het beter te doen dan de afgelopen jaren. Maar er hangt een beeld dat dit niet zo is. Zo is er veel kritiek op de huisvestingslasten die de UvA zou hebben en ook heeft. Maar ik zeg: tachtig procent van onze kosten gaan naar lonen en salarissen.’

'Als de daling van acht procent zich de komende jaren voortzet, dan staan er op termijn aan de UvA driehonderd arbeidsplaatsen op het spel.'

Bestaat er een verband tussen de acties van het afgelopen half jaar en de daling van acht procent in het aantal aanmeldingen?

‘Dat heeft er zeker mee te maken. Ik denk dat de helft van die acht procent terug te voeren is op de reputatieschade die de UvA het afgelopen half jaar heeft opgelopen.’

 

Minder aanmeldingen betekent minder overheidssubsidie, dus nog meer bezuinigingen?

‘Laat ik het zo zeggen: als de daling van acht procent zich de komende jaren voortzet, dan staan er op termijn aan de UvA driehonderd arbeidsplaatsen op het spel. De ruimte die we tot nu toe hadden om financiële problemen op te lossen, hebben we niet meer. We kunnen ons gewoon niet veroorloven dat de aanmeldingen verder dalen.’

 

Hoe kijken andere instellingen inmiddels naar de UvA?

‘Alle acties hebben de UvA tot een nog complexere organisatie gemaakt. Ik merk dat aan gesprekken die ik of mijn collega-bestuurders voeren met Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), de Koninklijke Akademie voor Wetenschappen (KNAW) of de VU. NWO wil bijvoorbeeld een grote investering doen op Science Park. Daarvoor wil men samenwerken met andere universiteiten, waaronder de UvA. Maar NWO vraagt ons op zo’n moment wel wat de handtekening van een UvA-bestuurder nog waard is.'

 

Dan nu de Kaderbrief 2016. De voorgenomen bezuinigingen staan nog recht overeind. Dat blijft zo?

‘Daar zal niet veel aan te doen zijn. De UvA moet de komende drie jaren vijftien miljoen euro bezuinigingen. Twee derde daarvan zal worden opgehoest door bezuinigingen op de (centrale) diensten en staven, een derde door de faculteiten.’

 

Bij de Faculteit der Geesteswetenschappen staat de bezuiniging van acht miljoen nog steeds ingeboekt.

‘Decaan Frank van Vree zal die bezuiniging inderdaad moeten doorvoeren. Maar Van Vree heeft een ingewikkelde faculteit met heel veel opleidingen. Dan is zo’n bezuiniging lastiger te realiseren en daarom heeft hij vier jaar gekregen om ze uit te voeren. Ook rechten zal moeten bezuinigen. Maar de rechtenfaculteit heeft feitelijk maar één opleiding, dus een bezuiniging hoeft niet over allerlei verschillende opleidingen gespreid te worden.’

Foto: Daniël Rommens
'Er moet ergens een grens zitten aan de solidariteit tussen de faculteiten'

Kunnen andere en ‘rijkere’ faculteiten niet de tekorten van bijvoorbeeld geesteswetenschappen voor hun rekening nemen?

‘Dat gebeurt al. Decaan Han van Dissel van de economiefaculteit betaalt een deel van de rekening, maar ergens moet er een grens zitten aan de solidariteit. Stel dat we de bezuiniging bij geesteswetenschappen zouden laten lopen, dan zegt de rest van de UvA: “Als je maar genoeg lawaai maakt, dan wordt er wel geluisterd.” Dat kan gewoon niet.’

 

Het door velen gewraakte allocatiemodel blijft voor 2016 intact. Waarom?

‘Dat is op verzoek van de meerderheid van het decanenoverleg. Er is veel gepraat over aanpassing van de bestaande 'n+1-regel', waarbij studenten die langer dan één jaar extra doen over de nominale studieduur, niet gefinancierd worden vanuit het CvB. Sommige decanen willen dit aangepast zien, maar het is slechts één aspect van het allocatiemodel. We hebben nu met de gezamenlijke decanen afgesproken dat we het komend jaar verder praten over aanpassing van het hele model, en niet alleen over aspecten ervan.’

 

De medezeggenschap heeft dit jaar voor het eerst instemming op ‘hoofdlijnen van de begroting’. Wat zijn die hoofdlijnen?

‘Het gaat hier om een diffuus begrip dat door de minister niet nader is uitgewerkt, dus dat moeten we zelf doen. De gezamenlijke vergadering (gv) van de centrale studentenraad en de centrale ondernemingsraad krijgt instemming op de jaarlijkse kaderbrief. Daarmee hebben ze in feite instemming op 95 procent van de hele jaarbegroting. Zodra die instemming er is, wordt de begroting gemaakt. We hebben nu voorgesteld aan de gv dat we niet twee integrale instemmingen zullen vragen – een maal voor de hele kaderbrief en een maal voor de hele begroting – maar dat er alleen een extra instemming op de begroting wordt gevraagd voor zover die wijzigingen bevat ten opzichte van de kaderbrief, want er moet wel een zekere begrotingsdiscipline zijn, anders komt de begroting nooit af. Ik hoop dat de medezeggenschap hiermee akkoord gaat.’